Αρχείο κατηγορίας Ορθοδοξία

Παρερμηνεύοντας το μαρτύριο των αγίων Σεργίου και Βάκχου

Αγιος Σέργιος και Βάκχος. 7ος αιώνας. Προέλευση: Μονή Αγ. Αικατερίνης Σινά. Κίεβο Ουκρανίας. Δημοτικό Μουσείο Ανατολικής και Δυτικής Τέχνης. Αριθμός Ευρετηρίου 111.
Σε ορθογώνιο παραλληλόγραμμο ξύλο και επάνω σε προετοιμασία (gesso), όπως και οι άλλες εγκαυστικές Σιναϊτικές εικόνες, έχουν ζωγραφηθεί οι Αγιος Σέργιος αριστερά και Βάκχος δεξιά σε προτομή και αυστηρά μετωπική στάση. Χωριστό ξύλινο πλαίσιο είναι στερεωμένο στην εικόνα με χειροποίητα καρφιά όπως και σε άλλες Σιναϊτικές εικόνες της ίδιας κατηγορίας. H εικόνα προέρχεται από τη διεύθυνση https://projects.ics.forth.gr/isl/fayum/portraits/p67.html

Μαρίας Β. Δημητριάδου

Οι Άγιοι Σέργιος και Βάκχος, οι Ρωμαίοι αξιωματικοί και μάρτυρες του 4ου αιώνα μ.Χ., η μνήμη των οποίων εορτάζεται στις 7 Οκτωβρίου, είχαν ευγενική καταγωγή και αξιόλογη μόρφωση, και υπηρέτησαν ως ανώτεροι αξιωματικοί στον ρωμαϊκό στρατό επί Καίσαρα Μαξιμιανού, στη σχολή των Κεντηλίων ή Γεντηλίων (Schola Gentilium), ένα επιφανές σώμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής φρουράς στην Ανατολή.

 Οι «Σχολές», επίλεκτες στρατιωτικές μονάδες, που καθιέρωσε ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός (284-305), υπάγονταν κατ’ ευθείαν στον αυτοκράτορα και εκπαίδευαν τους αξιωματικούς των ρωμαϊκών λεγεώνων. Ο Σέργιος ήταν πριμικήριος (primicerius, επικεφαλής τμήματος) και ο Βάκχος σεκουνδοκήριος (secundarius, υπαρχηγός ή βοηθός του πριμικηρίου).

Ήταν γνωστό ότι ήταν φίλοι, όχι όμως και ότι ήταν χριστιανοί… Όταν κατηγορήθηκαν ως χριστιανοί στον Μαξιμιανό από κάποιους που τους φθονούσαν, εκείνος για να διαπιστώσει αν ευσταθούσαν οι κατηγορίες, οργάνωσε θυσία στο ναό του Δία, στην οποία έπρεπε όλοι οι αξιωματικοί να τον ακολουθήσουν. Όμως, οι Σέργιος και Βάκχος έμειναν έξω από τον ειδωλολατρικό ναό, προσευχόμενοι για εκείνους που ήταν μέσα. Όταν διατάχθηκαν από τον Μαξιμιανό να μπουν και να θυσιάσουν, ομολόγησαν ότι ήταν Χριστιανοί. Τότε ο Μαξιμιανός διέταξε να τους αφαιρεθούν τα αξιώματα και τους έστειλε στον ηγεμόνα (δούκα) Αντίοχο στη ρωμαϊκή επαρχία Ευφρατησία, στη σύγχρονη Συρία, για να τους επαναφέρει στη θρησκεία της Ρώμης ή να τους σκοτώσει. Ο Αντίοχος τους έταξε ότι αν θυσιάσουν στους ειδωλολατρικούς θεούς, με διαταγή του Μαξιμιανού θα πάρουν πίσω όλα τα πλούτη και τα αξιώματα που τους αφαιρέθηκαν, και ακόμη περισσότερα. Οι άγιοι αρνήθηκαν και μαρτύρησαν: Πρώτα ο Βάκχος πέθανε από τα σκληρά βασανιστήρια και το σώμα του ρίχτηκε άταφο έξω από το κάστρο, με τα όρνεα να το προφυλάσσουν όλη τη νύχτα από τα θηρία που το πλησίαζαν, μέχρι που το πρωί ήρθαν χριστιανοί και το έθαψαν σε μια σπηλιά, συνοδευόμενοι από τα θηρία. Στη συνέχεια, και μετά από πολλά ακόμα φρικτά μαρτύρια παρόμοια με του αγίου Γεωργίου, ο Σέργιος αποκεφαλίστηκε, με το σώμα του να περισυλλέγεται επίσης από χριστιανούς και να τελεί πολλά θαύματα. Αργότερα, η  Ρεσάφα ή Ρουσάφα όπου μαρτύρησε, μετονομάστηκε Σεργιόπολις. Το 547 στην Κωνσταντινούπολη, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α΄ και η σύζυγός του Θεοδώρα έχτισαν τον περίφημο Ναό Σεργίου και Βάκχου (γνωστό σήμερα ως Κιουτσούκ Αγιά Σοφιά), στον οποίο έβαλαν τα λείψανα των αγίων. Λείψανα των αγίων λέγεται ότι υπάρχουν και στη Βενετία (Ναός του Αγίου Πέτρου στο Καστέλλο), στην Παβία (Μονή των Βενεδικτίνων του Αγίου Φήλικος, φερμένα από την Βυζαντινή Πριγκίπισσα Θεοφανώ), στη Γερμανία (Ναός του Αγίου Μαρτίνου στο Heilbad Heiligenstadt) και σε άλλα μέρη. Μιλάμε λοιπόν, για δύο αγίους φίλους μεταξύ τους, γνωστούς σε Ανατολή και Δύση, ιδιαίτερα τιμώμενους στη Συρία, που μαρτύρησαν επί Διοκλητιανού, έχουν συναξάρι γραμμένο στην εποχή τους και αναφέρονται από τον Θεοδώρητο Κύρου (5ος αιώνας μ.Χ.), τον Ευάγριο Σχολαστικό (περ. 536 – 594 μ.Χ.) και τον Ιωάννη Μόσχο (περ. 550 – 619 μ.Χ.). Μια ξεκάθαρη κατάσταση δηλαδή.

Φαίνεται όμως, ότι η κατάσταση των αγίων δεν είναι ξεκάθαρη για όλους… Εκατοντάδες χρόνια μετά το μαρτύριό τους και τα όσα γράφτηκαν κοντά στην εποχή τους γι’ αυτούς, τον 20ό αιώνα, ο ιστορικός Τζόν Μπόσγουελ (John Boswell) του Πανεπιστημίου Γιέηλ (Yale University), στο βιβλίο του «Same-Sex Unions in Premodern Europe», υποστήριξε ότι η σχέση των δύο αγίων ήταν ερωτική. Αυτό, επειδή βρήκε στην εισαγωγή του μαρτυρίου των αγίων, να χαρακτηρίζονται αυτοί ως «συνέκδημοι» (σύντροφοι στο ταξίδι/στη ζωή) και «ερασταί»:

«…οἱ γενναῖοι στρατιῶται Χριστοῦ τοῦ μεγάλου βασιλέως, Σέργιος καὶ Βάκχος, οἵτινες ὑπῆρχον ἐν τῇ ἐπιφανεστάτῃ σχολῇ τῶν κεντηλίων… ἦσαν δὲ συνέκδημοι καὶ ἐρασταὶ ἀλλήλων…»[1]

Και το έγραψε αυτό παρότι, όπως θα δούμε, η λέξη «ερασταί» είχε στην εποχή της νοήματα διαφορετικά από το μονοσήμαντο σημερινό… Παρότι η αμέσως προηγούμενη έκφραση «στρατιώται του Χριστού» αποκλείει από μόνη της, κάθε ιδέα σεξουαλικής σχέσης κι ακόμα και σκέτης ερωτικής επιθυμίας μεταξύ των δύο αγίων. Και παρότι τον αρχαιότερο βίο των αγίων, που δεν χρησιμοποιεί πουθενά την έκφραση «ερασταί αλλήλων» αλλά πολλές άλλες εκφράσεις που περιγράφουν την πνευματική σχέση που είχαν, ο ίδιος ο Μπόσγουελ έχει μεταφράσει στα αγγλικά, άρα τον έχει οπωσδήποτε διαβάσει και μελετήσει![2] Για να κάνει την εξωφρενική θεωρία του πιστευτή, ο Μπόσγουελ υποστήριξε ότι οι άγιοι είχαν ενωθεί με ακολουθία αδελφοποιίας (μια εκκλησιαστική τελετή πνευματικής αδελφοποίησης), κι έτσι αποτελούσαν ένα αναγνωρισμένο ομόφυλο ζευγάρι με ρομαντικό δεσμό. Το υποστήριξε, παρότι όπως τόνισε και ο ιστορικός και βυζαντινολόγος Ντέηβιντ Γουντς (David Woods), δεν υπάρχει καμία ιστορική καταγραφή ή απόδειξη ότι οι ίδιοι οι Σέργιος και Βάκχος είχαν υποβληθεί ποτέ σε τελετή αδελφοποίησης. Και παρότι η τελετή αδελφοποίησης που επικαλέστηκε, όπως απέδειξε και η κορυφαία Γερμανίδα βυζαντινολόγος Κλαούντια Ραπ (Claudia Rapp), δεν έχει καμία μα καμία σχέση με σεξουαλικότητα…[3] Και περίμενε ο Μπόσγουελ να πιστέψουμε ότι σε μια κοινότητα όπως η χριστιανική, όπου η σεξουαλικότητα εκφράζεται μόνο μέσα στον γνωστό παραδοσιακό γάμο ετεροφύλων, όπου η κάθε εκτός τέτοιου γάμου έκφραση σεξουαλικότητας και σεξουαλικής επιθυμίας ακόμη, είναι απορριπτέα και καταδικαστέα, και όπου αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι η ομοφυλοφιλία είναι αμαρτία τόσο μεγάλη, ώστε εξαιτίας της ο Θεός κατέστρεψε τα Σόδομα και τη Γομόρρα, υπήρχαν ομοφυλόφιλοι που τους διάβαζε ιερέας μια ακολουθία, και αμέσως η ομοφυλοφιλική τους σχέση γινόταν αναγνωρίσιμη και αποδεκτή μέσα σε αυτή την κοινότητα! Δύσκολα θα βρει κανείς μια θεωρία τόσο «τραβηγμένη από τα μαλλιά», όσο η δική του. Δυστυχώς για τον Μπόσγουελ, που δημοσίευσε το συγκεκριμένο βιβλίο λίγο πριν τον θάνατό του (1994), η συντριπτική πλειονότητα των βυζαντινολόγων και ιστορικών απέρριψε τη νεοφανή του ερμηνεία, ή μάλλον παρερμηνεία.[4]

Όμως, βασισμένοι σε αυτήν την παρερμηνεία του Μπόσγουελ, κάποιοι νεοπαγανιστές ισχυρίζονται σήμερα ότι ναι, ήταν ομοφυλόφιλοι οι άγιοι, και χρησιμοποιούν ως επιχείρημα την έκφραση «ερασταί αλλήλων» και το ότι οι διώκτες τους τους έντυσαν με γυναικεία ρούχα, ενώ εκείνοι αποκαλούσαν τους εαυτούς τους νύφες του Χριστού!

Σύμφωνα με τα αρχαία κείμενα του μαρτυρίου τους, όταν αποκαλύφθηκε ότι οι δύο Ρωμαίοι αξιωματικοί ήταν Χριστιανοί, ο αυτοκράτορας Μαξιμιανός διέταξε να τους αφαιρεθούν οι στρατιωτικές ζώνες, να τους ενδύσουν με γυναικεία ρούχα και να τους περιφέρουν στους δρόμους της αγοράς για να τους ταπεινώσουν.

Αντί να ντραπούν, οι δύο άγιοι άρχισαν να ψάλλουν, δηλώνοντας ο Κύριος τους στόλισε σαν «νύφες του». Η φράση αυτή αποτελεί καθαρά θεολογική μεταφορά (μεταφορικός λόγος) της εποχής, καθώς στην παλαιοχριστιανική γραμματεία κάθε μάρτυρας (άνδρας ή γυναίκα) που οδηγούνταν στον θάνατο για την πίστη του θεωρούνταν ότι προσέρχεται σε «πνευματικό γάμο» με τον Νυμφίο Χριστό.

Με αυτή τη στάση ήθελαν να δείξουν στους διώκτες τους ότι τα γυναικεία ρούχα δεν μειώνουν το αγωνιστικό τους φρόνημα: Όπως τα γυναικεία ενδύματα δεν εμπόδισαν ποτέ τις γυναίκες μάρτυρες να ομολογήσουν τον Χριστό, έτσι δεν θα εμποδίσουν ούτε τους ίδιους.

Ας δούμε πώς περιγράφει τη σκηνή με τα γυναικεία ρούχα και τις νύφες, το αρχαίο ελληνικό κείμενο του μαρτυρίου τους (γνωστό στη διεθνή βιβλιογραφία ως The Passion of Sergius and Bacchus ή Passio antiquior SS. Sergii et Bacchi):

«Θυμωθείς δε ο βασιλεύς και αλλοιώσας το πρόσωπον αυτού εκέλευσεν παραχρήμα κοπήναι τας ζώνας αυτών, και αποδυθήναι τα χλαμύδια, και την άλλην της στρατείας εσθήτα, και τα μανιάκια τα χρυσά τα επί τοις τραχήλοις αυτών περιαιρεθήναι, και ενδύσαι αυτούς κολώβια γυναικεία, και ούτως διά μέσης της πόλεως απάγεσθαι έως του παλατίου, βαρείας κατά των τραχήλων φορούντας αλύσεις.

Απαγόμενοι δε οι άγιοι διά μέσης της αγοράς, έψαλλαν ομού και έλεγον: «Εάν γαρ και πορευθώμεν εν μέσω σκιάς θανάτου, ου φοβηθησόμεθα κακά, ότι συ μεθ΄ημών ει, Κύριε». Και το αποστολικόν εκείνον λόγιον, το: «όπως αρνησάμενοι πάσαν ασέβειαν και τας κοσμικάς επιθυμίας, και απεκδυσάμενοι του παλαιού ανθρώπου το σχήμα, γυμνοί τη πίστει αγαλιασώμεθα επί σοι, Κύριε, ότι ενέδυσαν ημάς ιμάτιον σωτηρίου, και χιτώνα ευφροσύνης περιέβαλες ημάς, ως νύμφας κατεκόσμησας ημάς γυναικείαις στολαίς, αρμοσάμενος ημάς εαυτώ διά της εις σε ομολογίας».

Σε απλά νέα Ελληνικά:

Ο βασιλιάς θύμωσε και άλλαξε η όψη του προσώπου του, και διέταξε αμέσως να κόψουν τις ζώνες τους, να τους βγάλουν τις χλαμύδες και τα άλλα στρατιωτικά τους ρούχα, και να τους αφαιρέσουν τα χρυσά περιδέραια από τον λαιμό, και να τους φορέσουν γυναικεία φορέματα και να τους οδηγήσουν έτσι δια μέσου της πόλης μέχρι το παλάτι, φορώντας βαριές αλυσίδες στον λαιμό.

Καθώς οι άγιοι οδηγήθηκαν μέσα από την αγορά, έψαλλαν μαζί και έλεγαν:

«Και να περπατήσουμε στη μέση της σκιάς του θανάτου, δεν θα φοβηθούμε κανένα κακό, γιατί εσύ είσαι μαζί μας, Κύριε». (Ψαλμός 22).

Και έλεγαν επίσης εκείνο το αποστολικό λόγο:

«Ώστε, αφού αρνηθούμε κάθε ασέβεια και τις κοσμικές επιθυμίες, και βγάλουμε από πάνω μας τη μορφή του παλαιού ανθρώπου, γυμνοί να αναγαλλιάσουμε με την πίστη μας σε εσένα, Κύριε· διότι μας ένδυσες με ρούχο σωτηρίας και μας περιέβαλες με χιτώνα χαράς. Σαν νύμφες μας στόλισες με γυναικεία φορέματα, αφού μας ένωσες με τον εαυτό σου διά μέσου της ομολογίας προς εσένα …».

Όπως προκύπτει από το ίδιο το κείμενο, η αναφορά των μαρτύρων σε «νύφες» («ως νύμφας…») δεν αναφέρεται σε κάποια πρότερη ομοφυλοφιλική τους σχέση, αλλά είναι ακύρωση της ατίμωσης: Οι διώκτες τους τους έβαλαν γυναικεία ρούχα με σκοπό να τους ταπεινώσουν δημόσια. Οι άγιοι όμως μετατρέπουν τη «ντροπή» των γυναικείων ρούχων σε στολισμό πνευματικού γάμου με τον Θεό.

Παράλληλα, καθώς ξεκινούν με τον Βιβλικό Ψαλμό 22 (και συνεχίζουν με άλλα βιβλικά χωρία και τον Ψαλμό 43), μετατρέπουν την διαπόμπευση που τους επιβλήθηκε ως τιμωρία, σε θρησκευτική πομπή στην οποία εκουσίως συμμετέχουν, δεχόμενοι ότι πίσω από αυτήν είναι o Χριστός που τους καλεί σε μαρτύριο.

Είναι γνωστό στους ασχολούμενους με την παλαιοχριστιανική γραμματεία, η Εκκλησία και οι ψυχές των μαρτύρων ονομάζονται «Νύμφη Χριστού». Οι ίδιοι οι άγιοι διευκρινίζουν τον λόγο που χρησιμοποιούν τη λέξη «νύφες»: «αρμοσάμενος ημάς εαυτώ διά της εις σε ομολογίας» (μας ένωσες με τον εαυτό σου διά μέσου της ομολογίας προς εσένα).

Για να επανέλθουμε στην εντυπωσιακή για τον σημερινό άνθρωπο έκφραση «ερασταί αλλήλων», ο όρος «εραστής» στα ύστερα αρχαία και χριστιανικά κείμενα δεν είχε απαραίτητα σεξουαλική χροιά. Σήμαινε συχνά αυτόν που τρέφει βαθιά, πλατωνική και πνευματική αγάπη («εν Χριστώ»), τον γεμάτο ζήλο σύντροφο ή εκείνον που «ερᾶται» (αγαπά με πάθος) την αρετή και τον Θεό. Ακόμη και ο ίδιος ο Χριστός περιγράφεται στην Ορθόδοξη γραμματεία ως εραστής, και μάλιστα «μανικός».[5] Αν όντως οι άγιοι είχαν μεταξύ τους ερωτικό δεσμό, προφανώς θα υπήρχε αναφορά σε «εραστή» και «ερώμενο» και όχι σε «εραστές αλλήλων», ενώ η σχέση θα ήταν καταδικαστέα και θα είχε περιγραφεί στο συναξάρι τους με όρους αρνητικούς: Πορνεία, λαγνεία, ασέλγεια κ.α., αμαρτήματα από την οποία οι άγιοι καθαρίστηκαν μέσω του μαρτυρίου (όπως βλέπουμε π.χ. να γίνεται στο συναξάριο της πλούσιας Ρωμαίας αριστοκράτισσας Αγλαΐας και του διαχειριστή της περιουσίας της Βονιφατίου, όπου το κείμενο αναφέρει χωρίς περιστροφές και ντροπές ότι ήσαν εραστές με τη σημερινή έννοια και «συνεφθείρετο ἀμαρτάνοντας κάθε ἡμέρα»). Οι ίδιοι οι άγιοι Σέργιος και Βάκχος, βαδίζοντας για το μαρτύριο, έψαλλαν για απόταξη κάθε ασέβειας και κοσμικών επιθυμιών, στα οποία σύμφωνα με την χριστιανική τους πίστη, υπάγονται οι ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Και αποτελεί τουλάχιστον έλλειψη ενσυναίσθησης, να μην μπορεί να αντιληφθεί κάποιος τη δυνατή φιλία που μπορούσαν να αναπτύξουν δύο άνθρωποι που μοιράζονταν κρυφά την ίδια απαγορευμένη πίστη, και μπορούσαν να προσευχηθούν μαζί, να συμψάλλουν, να συζητήσουν πνευματικά θέματα και να πάνε κρυφά σε λατρευτικές συνάξεις ομοθρήσκων τους, ενώ ζούσαν μέσα σε έναν κόσμο εχθρικό προς την πίστη τους και την ίδια τη ζωή τους, και να συμπεραίνει ότι τέτοιες πνευματικές φιλίες είχαν περιεχόμενο ερωτικό με τη σημερινή έννοια.

Οπότε, είναι απορίας άξιoν πώς ένας ιστορικός παρερμήνευσε τέτοιους βίους αγίων που ο ίδιος μετέφρασε, και φαντάστηκε ερωτικές σχέσεις ομοφύλων, τις οποίες σύμφωνα με τον ίδιο, θα φαντάζονταν και οι άνθρωποι της τότε εποχής…[6] Και μάλλον πρέπει να ευχηθούμε περαστικά σε αυτούς που νομίζουν ότι μπορούν να συκοφαντήσουν δύο αγίους, χρησιμοποιώντας αστήρικτες σαχλαμάρες ενός τέτοιου ιστορικού!

Μπορείτε να βρείτε και να κατεβάσετε την ψηφιακή μορφή (PDF) του πρωτότυπου αρχαίου ελληνικού κειμένου Passio antiquior SS. Sergii et Bacchi (επιμέλεια Joseph Van den Gheyn, 1895, από τα Analecta Bollandiana) απευθείας από την ψηφιακή βιβλιοθήκη Ανέμη. (Passio antiquior SS. Sergii et Bacchi: Graece nunc primum edita – Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Analecta Bollandiana (τόμος 14, 1895, σελ. 373-395. Πρόκειται για το αρχαιότερο σωζόμενο κείμενο (λογοτεχνικό μαρτύριο/βίος) των Αγίων Σεργίου και Βάκχου στα ελληνικά, το οποίο διαφέρει από τη μεταγενέστερη διασκευή του Συμεών του Μεταφραστή.

Απολυτίκιο των αγίων


Ἦχος α’. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.


Τριάδος τῆς Ἁγίας ὀπλίται τροπαιοῦχοι, ἡ λαμπρὰ δυὰς τῶν Μαρτύρων, ὠράθητε ἐν ἄθλοις, Σέργιος ὁ θεῖος ἀριστεύς, καὶ Βάκχος ὁ γενναῖος ἀθλητής, διὰ τοῦτο δοξασθέντες περιφανῶς, προΐστασθε τῶν βοώντων: Δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι δι’ ὑμῶν, πάσιν ἰάματα.

Αρχική δημοσίευση: https://oodegr.com/oode/synaxaristis/arxaioi_agioi/sergios_bakxos_1.htm

[1] Passio antiquior SS. Sergii et Bacchi (Το αρχαιότερο Πάθος των Αγίων Σεργίου και Βάκχου). Το κείμενο αυτό χρονολογείται πιθανότατα γύρω στον 5ο αιώνα μ.Χ. και η πρώτη σύγχρονη έντυπη έκδοσή του (από χειρόγραφα) έγινε το 1895 στις Βρυξέλλες, στο επιστημονικό περιοδικό Analecta Bollandiana (τόμος 14, σελ. 373–395) από την ομάδα των Μπολλανδιστών.

[2] Η μετάφραση του ελληνικού κειμένου από τον Μπόσγουελ στα αγγλικά εδώ: http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/usr/scotts/ftp/wpaf2mc/serge.html (προσπελάστηκε 10/10/2026)

[3] Claudia Rapp (Κλαούντια Ραπ), κορυφαία Γερμανίδα βυζαντινολόγος, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και αυθεντία στο θέμα, πραγματοποίησε εκτενή έρευνα πάνω στα βυζαντινά χειρόγραφα των ευχολογίων. Στο έργο της Brother-Making in Late Antiquity and Byzantium, απέδειξε ότι η αδελφοποίηση (brother-making) ήταν μια αμιγώς πνευματική και κοινωνική τελετή για τη δημιουργία θρησκευτικής συγγένειας, τη συμφιλίωση οικογενειών, τη σύναψη συμμαχιών ή την κοινή διαχείριση περιουσίας, και δεν είχε καμία απολύτως σχέση με τον γάμο ή τη σεξουαλική/ερωτική ένωση.

[4] Στα ελληνικά έχει γίνει πλήρης αναίρεση των θεωριών του Μπόσγουελ με το βιβλίο «Η Αδελφοποίηση. Ακολουθία του ευχολογίου ή αντικείμενο εκμεταλλεύσεως της ‘Νέας Ηθικής’;», συγγραφέας: Πανάγου Χρήστος, εκδόσεις Νεκτάριος Παναγόπουλος, Αθήνα 2010, Πρόλογος καθηγητή Δημητρίου Τζέρπου. Στο εξωτερικό, οι κυριότεροι μελετητές που άσκησαν άμεσα έντονη κριτική και εξέφρασαν τη ρητή διαφωνία τους με τα συμπεράσματα και τη μεθοδολογία του Μπόσγουελ είναι οι εξής:

1. Κλαούντια Ραπ (Claudia Rapp), κορυφαία Γερμανίδα βυζαντινολόγος, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και αυθεντία στο θέμα, που με το έργο της Brother-Making in Late Antiquity and Byzantium, απέδειξε ότι η αδελφοποίηση (brother-making) ήταν μια αμιγώς πνευματική και κοινωνική τελετή για τη δημιουργία θρησκευτικής συγγένειας, τη συμφιλίωση οικογενειών, τη σύναψη συμμαχιών ή την κοινή διαχείριση περιουσίας, και δεν είχε καμία απολύτως σχέση με τον γάμο ή τη σεξουαλική/ερωτική ένωση.

2. Μπρεντ Σο (Brent Shaw), διακεκριμένος κλασικιστής και ιστορικός της Ύστερης Αρχαιότητας στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον: Δημοσίευσε μια από τις πιο γνωστές και αυστηρές κριτικές κατά του Boswell στο περιοδικό The New Republic (1994). Ο Shaw κατηγόρησε τον Boswell για μεθοδολογικά σφάλματα, παραποίηση των πηγών και αναχρονισμό. Τόνισε ότι η χρήση της λέξης «ερασταί» σε ορισμένα μεταγενέστερα αγιολογικά κείμενα (όπως του Συμεών του Μεταφραστή) χρησιμοποιούνταν με την πλατωνική, πνευματική έννοια της βαθιάς χριστιανικής αγάπης και της κοινής αφοσίωσης στον Θεό, και όχι με τη σύγχρονη σεξουαλική σημασία.

3. Ντέιβιντ Γουντς (David Woods), ιστορικός και βυζαντινολόγος ειδικός σε θέματα του ρωμαϊκού στρατού και των στρατιωτικών αγίων: Αποδόμησε τη θεωρία του Boswell εξετάζοντας το ίδιο το μαρτυρολόγιο των δύο Αγίων. Υπογράμμισε ότι ο Boswell μετέφρασε επιλεκτικά και λανθασμένα όρους, απομονώνοντας φράσεις από το ιστορικό και πολιτισμικό τους πλαίσιο. Επιπλέον, σημείωσε ότι δεν υπάρχει καμία ιστορική καταγραφή ή απόδειξη ότι οι ίδιοι οι Σέργιος και Βάκχος είχαν υποβληθεί ποτέ σε τελετή αδελφοποίησης.

4. Ρόμπιν Ντάρλινγκ Γιανγκ (Robin Darling Young), διακεκριμένη Ομότιμη Καθηγήτρια Εκκλησιαστικής Ιστορίας (Ordinary Professor Emerita of Church History) και Πρώιμου Χριστιανισμού και Πατρολογίας με κύρια ακαδημαϊκή έδρα στο The Catholic University of America στην Ουάσιγκτον (Σχολή Θεολογίας και Θρησκευτικών Σπουδών) και επισκέπτρια καθηγήτρια στο University of Chicago και το University of Virginia: Άσκησε επίσης έντονη κριτική, εστιάζοντας στο γεγονός ότι ο Boswell προσπάθησε να προβάλει σύγχρονες κοινωνικές δομές και αντιλήψεις περί σεξουαλικής ταυτότητας πάνω σε κείμενα της 4ης και 6ης εκατονταετίας, παραβλέποντας τον έντονα ασκητικό και μαρτυρικό χαρακτήρα της πρωτοχριστιανικής γραμματείας.

[5] Στην Κλίμακα, ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Μακάριος όστις τοιούτον προς Θεόν εκτήσατο έρωτα, οίον μανικός εραστής προς την εαυτού ερωμένην κέκτηται». Χρησιμοποιεί δηλαδή την εικόνα του ανθρώπου που είναι παράφορα («μανικά») ερωτευμένος, για να περιγράψει την απόλυτη πνευματική έλξη και αγάπη προς τον Κύριο.

Στη θεολογία του αγίου Μαξίμου του Ομολογητή και του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, ο Θεός προσεγγίζεται ως «έρωτας» και «εραστός». Ο Θεός, από την υπερβολική Του αγάπη για την κτίση, βγαίνει έξω από τον Εαυτό Του (θεία έκστασις) για να ενωθεί με τον άνθρωπο, συμπεριφερόμενος με έναν απόλυτο, παράφορο και «μανικό» έρωτα. [1, 2]

[6] Boswell, σελ. 146. “By far the most influential set of *paired saints* was Serge and Bacchus.”

 Boswell, σελ. 195. “The archetypes invoked, like Peter and Paul or Serge and Bacchus, were not in fact brothers, either biologically or through legal arrangement. It may be doubted whether Peter and Paul were in any sense a couple, but Serge and Bacchus, the most commonly cited archetypes, *certainly were,* and under the influence of the same cultural predilection that created a pair from the single St. Theodore, it is easy to imagine that Peter and Paul were coupled in the popular imagination.”

Εκκλησία, κορωνοϊός και απαγορεύσεις

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στον ιστότοπο της “Ευχής” και στη συνέχεια στο μπλογκ του Expaganus, στο “Πέρα από το Άτομο“, στην ΟΟΔΕ και αλλού.

———————————————–

Πολλά ακούμε τις τελευταίες ημέρες σχετικά με τη λήψη μέτρων για την προφύλαξη από τον κορωνοϊό στις εκκλησίες. Άλλοι ανησυχούν για τη δημόσια υγεία, άλλοι για τη δική τους, άλλοι για τη διαφύλαξη της Ορθόδοξης πίστης και δόγματος, άλλοι για πολλά από αυτά ή και για όλα αυτά.

Σχετικά με την προστασία από τον κορωνοϊό κατά την τέλεση της λατρευτικής ζωής, οι απόψεις διΐστανται. Τα αυστηρότερα μέτρα προστασίας πήρε εξ’ αρχής η Μητρόπολη Κορέας:

«1.     Κατά την διάρκεια της θείας Λατρείας στους Ιερούς Ναούς μας όλοι οι πιστοί θα φορούν μάσκες.

  1. Πριν την είσοδό τους στον ναό θα απολυμαίνουν τα χέρια τους με απολυμαντικό που υπάρχει στην είσοδο του ναού.
  2. Δεν θα χαιρετούν κανέναν με χειραψία.
  3. Δεν θα φιλούν το χέρι των κληρικών.
  4. Δεν θα φιλούν τις εικόνες αλλά θα τις προσκυνούν τιμητικά με υπόκλιση.
  5. Δεν θα χρησιμοποιούν τα λειτουργικά βιβλία κατά την ώρα της προσευχής.
  6. Το Αντίδωρον θα το λαμβάνουν όχι από τον λειτουργό, αλλά μόνοι τους κατά την έξοδό τους από τον ναό.
  7. Δεν θα παρατίθεται το κοινό γεύμα αγάπης μετά την θ. Λειτουργία της Κυριακής.
  8. Δεν θα γίνονται οι διάφορες συναντήσεις πιστών και κατηχουμένων.

Ευχόμενοι σύντομα να ξεπεραστεί η κρίση στην χώρα μας και σε παγκόσμιο επίπεδο, ας παρακαλούμε με ταπεινό φρόνημα και πνεύμα μετανοίας τον Φιλάνθρωπο Κύριό μας να δείξει το έλεός Του και να μας απαλλάξει από  το σοβαρό αυτό πρόβλημα.»[1]

Η Εκκλησία της Κύπρου όρισε παύση των ακολουθιών και αποχή από τη Θεία Κοινωνία για τρεις εβδομάδες[2], ενώ ο Μόρφου Νεόφυτος δήλωσε ότι θα συνεχίσει όπως ξέραμε μέχρι τώρα.[3] Η Εκκλησία της Ελλάδος ήθελε χρονικό και ποσοτικό περιορισμό των ακολουθιών[4]. Η Εκκλησία της Κρήτης ήθελε τις λειτουργίες να γίνονται κεκλεισμένων των θυρών[5], ενώ αναφορά σε Θεία Κοινωνία δεν είδα (αν κάποιος ξέρει περισσότερα, αν για παράδειγμα ξέρει ότι ήταν αποδεκτό να κοινωνούν ιερείς τους πιστούς στα σπίτια τους, ας το καταθέσει στα σχόλια). Η Εκκλησία της Ρωσίας επέβαλε αυστηρά υγειονομικά μέτρα:

«Μετά από το τέλος κάθε λειτουργίας, δεν θα επιτρέπεται στους πιστούς να φιλάνε τον σταυρό, ενώ ο ίδιος κανόνας ισχύει και για τις εικόνες, οι οποίες θα πρέπει να καθαρίζονται με απολυμαντικά υγρά συστηματικά. Η θεία μετάληψη θα πραγματοποιείται με κουταλάκια μιας χρήσεως, το αντίδωρο θα πρέπει όταν διανέμεται οι κληρικοί να φοράνε γάντια μιας χρήσεως όπως δεν θα επιτρέπεται να δίνουν το χέρι τους για φίλημα στους πιστούς.

Επίσης οι ιερείς όπως και οι ηγούμενοι και ηγουμένισσες των μοναστηριών και όσοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στους χώρους αυτούς, θα πρέπει να τηρούν απαρέγκλιτα του κανόνες υγιεινής και να απολυμαίνουν τα χέρια τους κατά την διάρκεια της ημέρας, τουλάχιστον μια φορά ανά δύο ώρες. Παράλληλα θα πρέπει να φροντίζουν ώστε να εξαερίζονται οι ναοί και οι λατρευτικοί χώροι των μοναστηριών, και μάλιστα να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εξαερισμού. Επίσης θα πρέπει να καθαρίζονται με απολυμαντικά διαλύματα τα έπιπλα κοινής χρήσεως που υπάρχουν στους ναούς, καθώς και τα πόμολα των θυρών.»[6]

Εδώ στην Ελλάδα όπως ξέρουμε, μετά την ανακοίνωση της απόφασης της Ιεράς Συνόδου η κυβέρνηση απαγόρευσε όλες τις συναθροίσεις σε χώρους λατρείας. Ειδικότερα για την Ορθόδοξη Εκκλησία αυτό σημαίνει απαγόρευση της εξομολόγησης, της τέλεσης της Θείας Λειτουργίας άρα και τη συμμετοχή στη Θεία Μετάληψη. Επιτρέπεται η μετάδοση ιερών ακολουθιών τηλεοπτικά – σε αυτή την περίπτωση προφανώς οι τελούντες τη Θεία Λειτουργία καταλύουν Σώμα και Αίμα μόνοι τους. Οι ναοί ως κτίρια, παραμένουν ανοικτοί για «ατομική προσευχή».[7] Οι Ιερές Μονές δεν δέχονται επισκέπτες και οι ακολουθίες τελούνται μόνο για τους μοναχούς/μονάζουσες.

Τις εξελίξεις αυτές ακολούθησε ο κλασικός διχασμός του εκκλησιαστικού σώματος: Κάποιοι φωνάζουν ότι θα «αποτειχιστούν» από την Εκκλησία της Ελλάδος για να συνεχίσουν τις ακολουθίες όπως πρώτα. Άλλοι κατηγορούν την Εκκλησία της Ρωσίας, ότι δεχόμενη τα κουταλάκια ή και τις απολυμάνσεις της λαβίδας σε οινόπνευμα πριν κοινωνήσει ο επόμενος πιστός, δέχεται ότι δεν είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού στο Άγιο Ποτήριο, αλλά πρόκειται για απλό ψωμί και κρασί που μπορεί να μεταδίδει ασθένειες κτλ. Άλλοι λένε ότι μόνο η Θεία Κοινωνία δεν μεταδίδει ασθένειες, ενώ ο ασπασμός των εικόνων μπορεί και να μεταδίδει. Άλλοι, ότι από τη στιγμή που κάποιος βρίσκεται μέσα στο ναό, ειδικά εκεί μέσα δεν αρρωσταίνει, άρα δεν υπάρχει λόγος για ιδιαίτερες απολυμάνσεις και μέτρα προστασίας. Έχει τεθεί και θέμα παραβίασης της θρησκευτικής ελευθερίας λόγω της απαγόρευσης των ακολουθιών, με νομικά επιχειρήματα.[8]

Πάνω σε όλα αυτά, ακολουθούν μερικές σκέψεις. Ξεκινάμε αποδεχόμενοι ως γεγονός, το ότι ο κορωνοϊός προκαλεί σοβαρή, ακόμα και θανατηφόρα ασθένεια σε πολλούς ανθρώπους και μεταδίδεται πολύ εύκολα.

  • Σίγουρα αποτελεί παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας η απαγόρευση των ακολουθιών και της συμμετοχής στη Θεία Ευχαριστία. Όμως από την άλλη, όταν «κυκλοφορεί» μια σοβαρή ασθένεια, ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΑΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΠΟΛΥΤΑ ΣΙΓΟΥΡΟΙ ότι ο εκκλησιασμός δεν την μεταδίδει, θα πρέπει να λάβουμε μέτρα να ησυχάσει η συνείδηση και αυτών που δεν είναι σίγουροι, ώστε να μην αντιμετωπίζουν τους συμμετέχοντες στον εκκλησιασμό σαν πιθανούς φορείς της μόνο και μόνο επειδή εκκλησιάζονται. Δηλαδή, η λήψη μέτρων δεν είναι μόνο θέμα υπευθυνότητας του χριστιανού αναφορικά με την υγεία των συνανθρώπων του, είναι και θέμα κοινωνικής ειρήνης.
  • Ως χριστιανοί, γνωρίζουμε μετά από αιώνες συμμετοχής του εκκλησιαστικού σώματος στη Θεία Ευχαριστία, ότι ειδικά από το Μυστήριο αυτό ΔΕΝ μεταδίδονται ασθένειες. Γνωρίζουμε ότι οι ιερείς μας μετά τη Θεία Λειτουργία καταλύουν ό,τι έχει μείνει στο Άγιο Ποτήριο, με την ίδια λαβίδα που χρησιμοποίησαν όλοι οι συμμετέχοντες, κι όμως δεν αρρωσταίνουν με μεγαλύτερη συχνότητα από τον υπόλοιπο κόσμο. Γνωρίζουμε για τον ιερέα που λειτουργούσε επί 10 χρόνια στη Σπιναλόγκα και ποτέ δεν κόλλησε λέπρα. Γνωρίζουμε για τον άγιο Ιωάννη Μαξίμοβιτς που έφαγε τη Θεία Κοινωνία αφού την έφτυσε ετοιμοθάνατη γυναίκα με λύσσα, για τον ιερομόναχο Βενέδικτο Πετράκη που έφαγε τη Θεία Κοινωνία αφού την έφτυσε ετοιμοθάνατος φυματικός, που έκανε αιμόπτυση, κι όμως δεν έπαθαν τίποτα.[9] Μερικοί ίσως γνωρίζουμε ότι υπάρχει και επιστημονική μελέτη γι’ αυτό το θέμα.[10] ΟΜΩΣ, αυτή μας την πεποίθηση δεν την συμμερίζονται οι μη πιστοί άνθρωποι. Οι οποίοι μπορούν να θεωρήσουν ότι οι συγκεκριμένοι ιερείς, ή άλλοι που ίσως τους αναφέρουμε σε συζήτηση, είχαν έναν πολύ ισχυρό οργανισμό, ειδικά αντισώματα για συγκεκριμένες νόσους κ.α. Και ο Θεός μας, που είναι άρχοντας και δεν θέλει κανείς να Τον ακολουθεί με το ζόρι, δεν τους επιβάλλεται κάνοντας το θαύμα τόσο ξεκάθαρο, ώστε να μην μπορούν να το αρνηθούν, αλλά τους αφήνει πάντα ελεύθερους να επιλέξουν τι θα πιστεύουν για το θέμα. ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΩΣ, δεν υπάρχει τρόπος να αποδείξουμε πότε ακριβώς κολλάει κάποιος μια ασθένεια, άρα δεν υπάρχει τρόπος να αποδείξουμε κι ότι κάποιος που θα νοσήσει από μια ασθένεια επειδή ήρθε σε επαφή με φορέα της το απόγευμα της Δευτέρας, δεν το έπαθε αυτό επειδή κοινώνησε το πρωί της Κυριακής. Έχοντας υπόψη όλα αυτά, θα δεχόμουν αδιαμαρτύρητα να αλλάξει προσωρινά ο τρόπος μετάδοσης της Θείας Κοινωνίας, για να μην σκανδαλίζονται οι μη πιστοί άνθρωποι και να μην ανησυχούν, θεωρώντας ότι συμμετέχοντας στο Μυστήριο υπονομεύουμε την υγεία τους. Εξάλλου, ο τρόπος της Θείας Μετάληψης που ισχύει σήμερα εφαρμόζεται από τον 9ο αιώνα. Πριν είχαμε την ξεχωριστή μετάληψη του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου, όπως κάνουμε και σήμερα στη Λειτουργία του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου.[11] Οπότε δεν έχω καμία ένσταση στα μέτρα που έλαβαν λόγω του κορωνοϊού, η Μητρόπολη Κορέας και η Εκκλησία της Ρωσίας. Έχω όμως ένσταση στα μέτρα που έλαβε η Εκκλησία της Κύπρου απαγορεύοντας τη Θεία Κοινωνία για τρεις εβδομάδες. Και γι’ αυτό θα αναφέρω τον Μέγα Βασίλειο, ο οποίος όχι μόνο συνιστούσε πολύ συχνή συμμετοχή στο Μυστήριο, αλλά δεν ήταν αντίθετος σε πρακτικές τη εποχής του να μεταλαμβάνουν οι πιστοί και μόνοι τους, με μερίδες Θείας Κοινωνίας που διατηρούσαν στο σπίτι τους.[12] Ταπεινά φρονώ ότι αυτό δεν είναι αδύνατον να γίνει και τώρα, τουλάχιστον με τους πιστούς αυτούς που έχουν πνευματικό πατέρα στον οποίο εξομολογούνται, και ο οποίος τους δίνει την άδεια να κοινωνούν. Μάλιστα, σήμερα ίσως να είναι και πολύ πιο εύκολο.
  • Ενώ για τη Θεία Μετάληψη έχουμε ξεκάθαρο δόγμα ότι δεν μεταδίδει ασθένειες, και πληθώρα περιστατικών που το αποδεικνύουν, δεν υπάρχει τίποτα τέτοιο απ’ όσο γνωρίζω, σχετικά με τον εκκλησιασμό και τον ασπασμό των εικόνων και του Τιμίου Σταυρού. Αλλά και να υπήρχε, νομίζω ότι θα ήταν καλύτερα να ακολουθήσουμε τα μέτρα που λήφθηκαν στην Κορέα και τη Ρωσία, ώστε να αναπαυθούν και οι μη χριστιανοί συνάνθρωποί μας. Όπως δεν θέλουμε να επιβάλλεται σ’ εμάς απαγόρευση της λατρείας μας, έτσι δεν δικαιούμαστε να απαιτούμε να συμμετέχουμε στη λατρεία μας με τρόπο που θεωρείται επικίνδυνος για τη δημόσια υγεία. Δεν νομίζω ότι η άρνησή μας να εφαρμόσουμε μέτρα, με τα οποία και η λατρεία μας θα τελείται και οι συνάνθρωποί μας θα αισθάνονται ασφαλείς, συνιστά ομολογία πίστεως.
  • Τέλος, συντάσσομαι με τη θέση του καθηγητή Κυριάκου Κυριαζόπουλου να εφαρμοστούν από την πολιτεία «μέσα που δεν θα ανέστελλαν, δηλ. δεν θα απαγόρευαν προσωρινά, αλλά θα περιόριζαν λιγότερο σοβαρά το θεμελιώδες δικαίωμα των θρησκευμάτων στην ελευθερία λατρείας στη συλλογική της διάσταση, λόγω των προληπτικών μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας από τον κορωνοϊό».[13] Νομίζω ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να αρνηθεί η κυβέρνηση την τέλεση των ακολουθιών, αν γίνονται κεκλεισμένων των θυρών με τη δυνατότητα μετάδοσης της Θείας Κοινωνίας στα σπίτια των πιστών, ή αν τελούνται με μέτρα σαν αυτά που λήφθηκαν στην Κορέα και τη Ρωσία. Ή ακόμα, αν υπάρξει ένας τρίτος τρόπος που να συνδυάζει πρακτικές από όλα τα παραδείγματα και τις επεκτείνει – αν για παράδειγμα, οι πιστοί μεταλαμβάνουν στα σπίτια από τους ιερείς χωρίς τη χρήση κοινής λαβίδας ή αν απαγορευθεί ο ασπασμός των εικόνων και εκτός των ακολουθιών, όταν οι πιστοί προσέρχονται στο ναό για «ατομική προσευχή». Κι αυτό επειδή θεωρώ ότι το ζητούμενο δεν είναι η επιμονή διατήρησης μιας συγκεκριμένης παράδοσης, η οποία μπορεί να προσαρμόζεται ανάλογα με τις εξωτερικές συνθήκες κι έχει ήδη προσαρμοστεί πολλές φορές μέχρι τώρα, αλλά η διαφύλαξη του πυρήνα της πίστης μας και της λειτουργικής μας ζωής σε δύσκολους καιρούς.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Οδηγίες για την προστασία εκ του κορονοϊού (Μητρόπολη Κορέας), https://ierapostoli.wordpress.com/2020/03/04/instructions-for-protection-against-coronavirus-metropolis-of-south-korea/

[2] Κορωνοϊός Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου: Αποχή 3 εβδομάδες για τους πιστούς από ακολουθίες,  https://orthodoxia.online/ekklisia/koronoios-iera-archiepiskopi-kyproy-apochi-3-evdomades-gia-toys-pistoys-apo-akoloythies

[3] “Aνταρσία” από τον Μητροπολίτη Μόρφου που καλεί σε συνέχιση των Ακολουθιών,  https://www.alphanews.live/cyprus/antarsia-apo-ton-mitropoliti-morfoy-poy-kalei-se-synehisi-ton-akoloythion

[4] Καρανάσιος, Σπύρος, Κορωνοϊός, Εκκλησία: Αναβάλλονται οι καθημερινές Λειτουργίες, γάμοι και βαφτίσεις, https://tvstar.gr/ellada-articles/114280-koronoios-ekklisia-anavallontai-oi-kathimerines-leitourgies-gamoi-kai-vaftiseis

[5] Κορωνοϊός: Χωρίς πιστούς οι λειτουργίες στην Εκκλησία της Κρήτης – Η απόφαση, https://www.skai.gr/news/greece/koronoios-xoris-pistous-oi-leitourgies-stin-ekklisia-tis-kritis-i-apofasi

[6] Κορονοϊός: Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία εφαρμόζει αυστηρά μέτρα υγειονομικής προστασίας,  https://www.news247.gr/kosmos/koronoios-i-rosiki-orthodoxi-ekklisia-efarmozei-aystira-metra-ygeionomikis-prostasias.7604392.html

[7] Αναστέλλονται όλες οι θρησκευτικές λειτουργίες με απόφαση της κυβέρνησης,  https://www.kathimerini.gr/1069449/article/epikairothta/politikh/anastellontai-oles-oi-8rhskeytikes-leitoyrgies-me-apofash-ths-kyvernhshs

[8] Κυριαζόπουλος, Κυριάκος, “Η προσωρινή απαγόρευση της λατρείας, για την προστασία της υγείας, παραβιάζει τη θρησκευτική ελευθερία”, https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/35960-i-prosorini-apagoreusi-tis-latreias-gia-tin-prostasia-tis-ugeias-parabiazei-ti-thriskeutiki-eleutheria

[9] 1. Ο Ιωάννης Μαξίμοβιτς και η γυναίκα με τη λύσσα

 

Θα διηγηθούμε ένα γεγονός που παρουσιάζει την ακλόνητη πίστη του Αγίου Ιωάννη Μαξίμοβιτς Επισκόπου Σαγγάης, Βρυξελλών και Σαν Φρανσίσκο (+1966) στον Χριστό, το οποίο διηγείται η Ο. Σκοπικιένκο κι έχει επιβεβαιωθεί από πολλά άτομα της Σαγγάης.

 

“Κάποια κυρία Νενχίκοβα υπέστει δάγκωμα από λυσσασμένο σκυλί. Προφανώς δεν πήρε την κατάστασή της στα σοβαρά κι αμέλησε τα εμβόλια κατά της λύσσας, με αποτέλεσμα μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, να προσβληθεί από αυτήν την τρομερή ασθένεια. Ο Άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς έμαθε το γεγονός κι έσπευσε να συναντήσει την ετοιμοθάνατη γυναίκα. Αμέσως την κοινώνησε, αλλά όμως αυτή έπαθε κρίση λόγω της ασθένειας της λύσσας, άρχισε να αφρίζει από το στόμα κι έφτυσε τη Θεία Κοινωνία που μόλις είχε λάβει. Επειδή όμως η Θεία Κοινωνία δεν επιτρέπεται να πέσει κάτω, ο Άγιος έσκυψε αμέσως, μάζεψε τα Τίμια Δώρα, που μόλις είχε φτύσει κάτω στο πάτωμα η άρρωστη γυναίκα και τα έφαγε εκείνος! Αμέσως οι γύρω του, του είπαν: «Βλαντίκα τι κάνεις εκεί; Η λύσσα είναι τρομερά κολλητική». Ο Βλαντίκα όμως, ειρηνικά τους απάντησε: «Δεν θα πάθω απολύτως τίποτα, γιατί είναι τα άχραντα Δώρα, το Σώμα και το Αίμα του Χριστού». Κι έγινε ακριβώς όπως το είπε, δεν έπαθε απολύτως τίποτα!

 

(«Άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς, Επίσκοπος Σαγγάης και Σαν Φρανσίσκο», Συλλογικό έργο, Εκδόσεις Αγ. Νεκταρίου Δωρίδος, http://www.catacomves.gr/agios-ioannis-maximovits-nf54)

 

  1. Ο π. Βενέδικτος Πετράκης και ο ετοιμοθάνατος φυματικός

 

Στα Ιωάννινα, κοντά στο ναό των Άγιων Αναργύρων του Κάστρου μέσα στο κάστρο του Αλή Πασά, ήταν το μικρό Φθισιατρείο με τους ετοιμοθάνατους φυματικούς.

Στα χρόνια 1938 – 1940 μετά τη Θεία Λειτουργία, ο Πατέρας Βενέδικτος Πετράκης πήγαινε κάθε Τετάρτη κι όποτε άλλοτε χρειαζόταν και κοινωνούσε τους αρρώστους.

Μία μέρα κοινώνησε και έναν φυματικό ετοιμοθάνατο. Εκείνος αμέσως, μόλις εκοινώνησε, έκαμε αιμόπτυση. Ο Πατέρας Βενέδικτος με την Αγία Λαβίδα μάζεψε την αιμόπτυση, που είχε και την Θεία Κοινωνία μέσα και την έφαγε.

Οι γιατροί που το είδαν τρόμαξαν και φώναξαν:

– Μα! Είναι στα καλά του αυτός ο παπάς ή τρελάθηκε;! Πάει αυτός…! Θα του έλθει αμέσως καλπάζουσα!

Τόση δυστυχώς πίστη είχαν εκείνοι. Που να είχαν την πίστη του Πατρός Βενέδικτου. Ο Πατέρας Βενέδικτος δεν τους έδωσε σημασία και φυσικά δεν έπαθε τίποτα. Εγνώριζε ότι στην Θεία Κοινωνία είναι ο Χριστός, ο Θεός που είναι «πυρ καταναλίσκον».

 

(Βασιλόπουλος, Χαράλαμπος, «Βενέδικτος Πετράκης, ο φλογερός ιεροκήρυξ», Εκδόσεις Ορθόδοξος τύπος, σελ.21, http://books.orthodoxostypos.gr/product/βενεδικτοσ-πετρακησ/)

 

[10] Μάτσος, Γιώργος, Θεία Κοινωνία και Επιστήμη,  https://www.antibaro.gr/article/26282?fbclid=IwAR1UI1JKFhB5-0HQYAcYrt1PfHcL0aBMkXaH4Tmmlv-x6EJ912768xfH0qA

[11] Ζαραβέλας, Γεώργιος, Η εισαγωγή και η χρήση της λαβίδας στη Θεία Κοινωνία,   https://proskynitis.blogspot.com/2020/03/blog-post_82.html

[12] Χαρώνης, Βασίλειος, Παιδαγωγική Ανθρωπολογία Μεγάλου Βασιλείου, Ιδιωτική έκδοση https://www.ebooks.gr/gr/παιδαγωγικη-ανθρωπολογια-μεγαλου-βασιλειου-367762.html. Απόσπασμα: 999. Ακόμη λοιπόν και το να κοινωνεί κανείς καθημερινά το άγιο Σώμα και Αίμα του Χρίστου είναι καλό και ωφέλιμο, εφόσον ο Ίδιος λέει σαφώς: «Εκείνος που τρώει τη Σάρκα μου (με το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας) και πίνει το Αίμα μου έχει ζωή αιώνια»1. Γιατί ποιος αμφιβάλλει ότι το να μετέχει κανείς συνεχώς στη ζωή (που είναι ο Χριστός) δεν είναι τίποτε άλλο παρά να ζει μια πλούσια και γεμάτη από όλα τα είδη των αγαθών ζωή; Εμείς πάντως κοινωνούμε τέσσερις φορές την εβδομάδα, δηλαδή Κυριακή, Τετάρτη, Παρασκευή και Σάββατο, αλλά επίσης και τις άλλες ημέρες, όταν υπάρχει μνήμη κάποιου Αγίου. Εξάλλου το να εξαναγκάζεται κανείς στις περιόδους διωγμού, εφόσον δεν υπάρχει ιερεύς και μάλιστα λειτουργός, να λαμβάνει με τα δικά του χέρια την θεία Κοινωνία, είναι περιττό να αποδείξω ότι αυτό δεν είναι καθόλου αξιόμεμπτο, αφού την πρακτική αυτή έχει κατοχυρώσει μακρά συνήθεια με τα ίδια τα γεγονότα. Πράγματι όλοι όσοι μονάζουν στην έρημο, όπου δεν υπάρχει ιερεύς, μεταλαμβάνουν μόνοι τους από τη θεία Κοινωνία που διατηρούν στα ερημητήρια τους. Στην Αλεξάνδρεια δε και σ’ όλη την Αίγυπτο ακόμη και κάθε λαϊκός έχει συνήθως Κοινωνία στο σπίτι του και μεταλαμβάνει οποτεδήποτε θέλει… “Άλλωστε και στην Εκκλησία ο ιερεύς παραδίδει την αγία Μερίδα και εκείνος που την δέχεται την κρατεί με όλη την ελευθερία και έτσι την πλησιάζει στο στόμα του με το δικό του χέρι. Το ίδιο είναι λοιπόν κατ’ ουσίαν, είτε μία Μερίδα δεχθεί κανείς από τον ιερέα είτε πολλές Μερίδες μαζί 2.   [Επιστ. 93, Προς Καισαρίαν Πατρικίαν περί Κοινωνίας, ΕΠΕ3, 502-504 ΒΕΠ55,124-125ΜG 32, 484-485). Ι.Ιω. 6,54. https://www.sostis.gr/blog/item/1695-i-theia-koinwnia-megalou-basileiou

[13] Κυριαζόπουλος, Κυριάκος, “Η προσωρινή απαγόρευση της λατρείας, για την προστασία της υγείας, παραβιάζει τη θρησκευτική ελευθερία”, https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/35960-i-prosorini-apagoreusi-tis-latreias-gia-tin-prostasia-tis-ugeias-parabiazei-ti-thriskeutiki-eleutheria

Περί αποκρυφιστικών “θεραπειών”

Πρόσφατα μου έστειλαν κάποια ερωτήματα ζητώντας τη γνώμη μου για θέματα, για τα οποία έχω ερωτηθεί και άλλες φορές από άλλα πρόσωπα. Έστειλα λοιπόν κάποιες σύντομες απαντήσεις που μεταφέρω εδώ εμπλουτισμένες με περισσότερους δεσμούς, αντιγράφοντας τα ερωτήματα όπως ακριβώς τα έθεσε ο ερωτών. Για να μπορέσει κανείς να παρακολουθήσει τις ερωταποκρίσεις, παραθέτω αρχικά τι είναι ο αποκρυφισμός, χρησιμοποιώντας πηγές στις οποίες μπορεί εύκολα να έχει πρόσβαση ο καθένας, κι ας μην διαθέτει βιβλία για το θέμα.

Το σχετικό λήμμα της Βικιπαίδεια αναφέρει:

«Ο αποκρυφισμός είναι ένα συστηματικό σώμα γνώσης αποτελούμενο από θεωρία, πρακτική και τελετουργικές συνταγές, στηριζόμενο συνήθως σε ιεραρχικά μεταφυσικά συστήματα τα οποία προβλέπουν κάποια άυλη, πνευματική σφαίρα ύπαρξης και υπεραισθητές δυνάμεις.»[1]

Ενώ στην περίληψη του βιβλίου με κείμενα της Έλενα Μπλαβάτσκυ «Γιόγκα και Αποκρυφισμός» βλέπουμε ότι

«Ο Αποκρυφισμός, ένας καθαρά θεοσοφικός όρος, αποσκοπεί στην αναζήτηση της Αλήθειας, την έρευνα και την κατανόηση των ανερμήνευτων νόμων και δυνάμεων της Φύσης … καθώς και των δυνάμεων και ικανοτήτων οι οποίες υπάρχουν σε λανθάνουσα κατάσταση εντός του ανθρώπου.»[2]

Ακολουθούν τέσσερις από τις ερωτήσεις που έλαβα σε πλάγια γράμματα, με τις απαντήσεις τους.

*πρωτον εαν κανω διατατικες ασκησεις Yoga (οχι διαλογισμό yoga) αν εχει αποκρυφισμό.

Κατ’ αρχήν θα ήθελα να επισημάνω ότι οι διατατικές ασκήσεις δεν αποτελούν μονοπώλιο της γιόγκα, και μπορείς να τις βρεις σε πολλά είδη γυμναστικής. Δεν χρειάζεται να τις συνδυάζεις με στάσεις γιόγκα, όπως π.χ. κάνει η γυμνάστρια εδώ http://www.edityourlifemag.gr/2015/11/yoga-askhseis-streching.html στην 7η φωτογραφία. Από την άλλη, είναι δύσκολο αν όχι αδύνατο να απογυμνώσεις τις ασκήσεις από όλα τα θρησκευτικά/αποκρυφιστικά στοιχεία όταν σου τις διδάσκει κάποιος που τα ενστερνίζεται. Πράγματα που μπορεί να φαίνονται άσχετα, όπως το πώς γυρίζουν τα δάχτυλα ή προς τα πού κοιτάνε ή πόσες φορές επαναλαμβάνεται μια άσκηση ή πόσες φορές αναπνέεις ανάμεσα στις ασκήσεις, μπορεί να έχουν ένα νόημα που εσύ αγνοείς.

* δευτερον εαν τα  παρεμφερη της Yoga οπως το tai-chi,ρέικι εχουν και αυτα αποκρυφισμό.

Ασφαλώς και έχουν αυτά τα δύο, και είναι αδύνατον να τον βγάλεις από αυτά.

*τριτον ποια αποψη εχετε γενικά για θεραπειες μεσω μασαζ  για ξεμπλοκαρισμα των μεσημβρινων ενεργειας.

Εκτιμώ το μασάζ που βοηθά στην καλή κυκλοφορία του αίματος και της λέμφου, τη διάσπαση του γαλακτικού οξέος μετά από γυμναστική, την αποκατάσταση θλάσεων κ.α. κακώσεων, που διδάσκεται στις κρατικές σχολές φυσιοθεραπείας και λέγεται «αθλητικό μασάζ», καθώς και τέτοια είδη μασάζ με μετρήσιμα αποτελέσματα. (Μερικά περί αυτού του μασάζ υπάρχουν εδώ, εδώ και εδώ, αλλά και σε πολλές άλλες σελίδες στο Ίντερνετ). Γενικά, το μασάζ από εκπαιδευμένο μασέρ, ή και από κάποιον χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις που όμως δεν κάνει επικίνδυνα πράγματα, μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να αισθανθεί ευχάριστα, και ας μην έχει πρόβλημα υγείας. Για το άλλο που λες, θα πρέπει κανείς να δεχτεί

α) ότι υπάρχουν μεσημβρινοί ενέργειας,

β) ότι αυτοί οι μεσημβρινοί μπλοκάρουν και

γ) ότι ξεμπλοκάρουν με μασάζ.

Προσωπικά, δεν έχω καμμιά απόδειξη ότι αυτά τα τρία πράγματα ισχύουν.

* τεταρτον η αποψη σας για  τους spiritual healer που λενε οτι ειναι καναλι του chi και το μεταφερουν στον αλλον για να ξεμπλοκαριστουν τα καναλια ενεργειας του  και να θεραπευτει.

Όπως σου είπα και πριν, δεν έχω καμμιά απόδειξη ούτε ότι υπάρχουν κανάλια ενέργειας, ούτε ότι υπάρχει τσι, ούτε ότι, αν υπάρχει, μπορεί κανείς να το μεταφέρει, ούτε ότι αν υπάρχει και μπορεί κάποιος να το μεταφέρει σε κάποιον που είναι ασθενής, αυτό θα προκαλέσει τη θεραπεία του, ούτε και ότι οι ασθένειες οφείλονται σε έλλειψη τσι και μπλοκαρίσματα μεσημβρινών. Ο καθένας μπορεί να ισχυρίζεται ό,τι θέλει, πόσο μάλλον αν θα βγάλει χρήματα έτσι, αλλά αυτό δεν υποχρεώνει εμένα να δεχτώ τους ισχυρισμούς του ως πραγματικούς.

* πεμπτον ποια η αποψη σας για τον διαλογισμο.Υπαρχει  και καλός? γιατι τον προτεινουν για επαναπρογραμματισμο του  υποσεινήδητου (παλι για θεραπεια) .

Ο διαλογισμός, όπως παραδέχονται πολλοί που τον διδάσκουν, ουσιαστικά αφήνει τον άνθρωπο σε ένα πεδίο, στο οποίο μπορεί να υπάρχουν και πράγματα επικίνδυνα γι’ αυτόν, σαν να λέμε ξυπόλητο στ’ αγκάθια. Είναι ένα μεγάλο θέμα που δεν έχω το χρόνο να αναλύσω εδώ. Όμως από αυτά που λες ανακύπτουν διάφορα ερωτήματα:

α) Ποιος προτείνει τον διαλογισμό

β) Ποιος θα «επαναπρογραμματίσει» το υποσυνείδητο

γ) Αν μπορεί να γίνει επαναπρογραμματισμός του υποσυνειδήτου

δ) Αν ο τρόπος που μπορεί να γίνει είναι ο διαλογισμός,

ε) Αν ο επαναπρογραμματισμός μπορεί να έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα

ζ) Σε περίπτωση που τα προηγούμενα ισχύουν, αν αυτός που κάνει την πρόταση μπορεί να τα πραγματοποιήσει (γιατί κι εγώ μπορεί να λέω ότι η α ψυχασθένεια βελτιώνεται με τα χ ψυχοφάρμακα και να έχω δίκιο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορώ και να διαγνώσω σωστά την ψυχασθένεια και να δώσω τα σωστά φάρμακα στη σωστή δόση).

η) Σε περίπτωση που τα προηγούμενα ισχύουν και αυτός που κάνει την πρόταση μπορεί να τα πραγματοποιήσει, τι είδους προγραμματισμό θέλει να κάνει, με ποιο σκοπό; Για το καλό του «ασθενούς» ή για να τον μετατρέψει σε υποχείριό του, ή σε έναν εξαρτημένο πελάτη ο οποίος θα χρειάζεται διαρκώς νέες «θεραπείες» τις οποίες μάλιστα θα πληρώνει με χρήματα ή άλλα πράγματα;

Προσωπικά, δεν με καλύπτει ο όρος “προγραμματισμός”, γιατί δεν έχει ελευθερία. Επίσης ο διαλογισμός μου φαίνεται χάσιμο χρόνου γιατί σαν χριστιανή που είμαι, ο σκοπός μου είναι όχι να αδειάσω από σκέψεις αλλά να γεμίσω με Χριστό. Αυτός που με έφτιαξε μπορεί, όχι να με «προγραμματίσει» – ο όρος θυμίζει μηχανή και δεν είμαστε μηχανές – μπορεί, λοιπόν, ο Χριστός, καθώς ζητάω το έλεός Του με την προσευχή μου και προσπαθώ να ζω μυστηριακά μέσα στην Εκκλησία Του, να τακτοποιήσει μια χαρά και το υποσυνείδητό μου, και το συνειδητό μου, και όλα όσα πρέπει, με τη σειρά και το ρυθμό που μου χρειάζεται.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1]https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%BA%CF%81%CF%85%CF%86%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82, Τελευταία ανάκτηση 3/12/2015

[2] http://www.tetraktys.gr/el/products-879/yoga-kai-apokryfismos-syllogh-keimenwn.htm, Τελευταία ανάκτηση 3/12/2015

ΤΑ «ΥΔΑΤΑ ΥΠΟΚΑΤΩ ΤΗΣ ΓΗΣ» ΚΑΙ ΟΙ «ΝΕΦΕΛΙΜ»

Σε άρθρο με τίτλο «ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΠΕΡΙ ΝΕΦΕΛΙΜ ΚΑΙ ΚΟΙΛΗ ΓΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ – ΟΛΗ Η ΑΛΗΘΕΙΑ» που πρωτοδημοσιεύθηκε στη σελίδα «http://atheatignosi.blogspot.gr/2013/02/blog-post.html» και αναπαράγεται σε πολλές άλλες, και στην υποενότητα με τον τίτλο «Ο ΜΩΥΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ 10 ΕΝΤΟΛΕΣ» διαβάζουμε τα εξής:

«Οι Δέκα εντολές, λεγόμενες και “Δεκάλογος”, είναι ένας κατάλογος δέκα ηθικών εντολών, οι οποίες, σύμφωνα με τη Βίβλο, υπαγορεύτηκαν στον Μωυσή. Η δεύτερη κατα σειρά εντολή είναι αυτή που μας ενδιαφέρει και η οποία λέει:

ου ποιήσεις σεαυτω είδωλον, ουδέ παντός ομοίωμα, όσα εν τω ουρανω άνω και όσα εν τη γη κάτω και όσα εν τοις ύδασιν υποκάτω της γης. ου προσκυνήσεις αυτοίς, ουδέ μη λατρεύσεις αυτοίς· εγώ γαρ ειμι Κύριος ο Θεός σου, Θεός ζηλωτής, αποδιδούς αμαρτίας πατέρων επί τέκνα, έως τρίτης και τετάρτης γενεάς τοις μισούσί με και ποιών έλεος εις χιλιάδας τοις αγαπώσί με και τοις φυλάσσουσι τα προστάγματά μου.

Πολλοί ερμηνευτές της βίβλου, εκεί που γράφει: και όσα εν τοις ύδασιν υποκάτω της γης. ου προσκυνήσεις αυτοίς. παραλείπουν εσκεμμένα το “υποκάτω της γης” σαν να μην υπάρχει καθόλου η λέξη στην συγκεκριμένη εντολή. Σε τι πλάσματα λοιπόν αναφέρεται που δεν πρέπει να προσκυνήσουμε και να λατρέψουμε και βρίσκονται κάτω απο τη γη;»

Οι γράφοντες (και υπογράφοντες με ψευδώνυμα) το άρθρο αυτό, απαντούν ότι η 2η εντολή αναφέρεται σε «νεφελίμ», που «σύμφωνα με όλα, μα όλα τα αρχαία κείμενα, όλων των λαών και όλων των θρησκειών, ήταν όντα αθάνατα και παντοδύναμα. Τούς σκότωνε μόνο ο χαλκός που ήταν ισχυρό δηλητήριο γι αυτούς. Αυτοί λοιπόν οι Νεφελίμ μετατράπηκαν στη μεγαλύτερη λαίλαπα που γνώρισε ποτέ ο άνθρωπος, αφού αρχικά έτρωγαν τους κόπους των ανθρώπων, και μετά τους ίδιους τους ανθρώπους που αποτελούσαν για τους μιαρούς, και γένος δούλων αλλά και τροφή. Τους ανθρώπους έσωσε ένας γαλαζοαίματος ανθρωπόμορφος Νεφελίμ, ο Δίας. Ο Δίας δημιούργησε το γένος των ΕΛ που ήταν φιλάνθρωποι, είχαν έδρα τον Ολυμπο και έκλεισαν τους Νεφελίμ στα τάρταρα στο χάλκινο κούφιο εσωτερικό της Γής που φτιάχτηκε απο τον Ελοχίμ Ελ Σεντάι.»

Λένε ακόμα οι γράφοντες: «Εχουμε κάνει μια έρευνα, και ανακαλύψαμε ισχυρά στοιχεία τα οποία επιβεβαιώνουν αυτά που επί 13 χρόνια ο Δημοσθένης Λιακόπουλος προσπαθεί με την γνώση του μέσα απο τα χάλκινα βιβλία, απο προφητείες της ορθοδοξίας τις οποίες έφερε στο φώς, αλλα και με πηγές απο την αρχαία ελληνική γραμματεία, και άλλες πηγές, να μας αποδείξει την ύπαρξη της κοίλης γής και των Νεφελίμ».

Κι επίσης: «Η παλαιά διαθήκη έχει πολλές αλήθειες και μέσα σ αυτές είναι το όνομα του συνόλου των ρυπαρών γενών. Τιτάνας και γίγαντας σημαίνει ισχυρότατος, μεγάλος σε μέγεθος. Είναι επίθετα, τα οποία υποδηλώνουν κάποια ιδιότητα, δεν είναι ονόματα. Το όνομά τους δεν δόθηκε σ’ εμάς η τουλάχιστον δεν σώθηκε απο την αρχαία ελληνική γραμματεία. Αυτοί λοιπόν οι Τιτάνες και οι Γίγαντες έχουν όνομα. Είναι οι Νεφελίμ και αυτή τη στιγμή ζούν μέσα στην κοίλη Γή.»

Ας εξετάσουμε λίγο τους ισχυρισμούς των γραφόντων σχετικά με την 2η εντολή. Κατ’ αρχήν παρατηρούμε ότι οι ίδιοι κάνουν αυτό, για το οποίο κατηγορούν «πολλούς ερμηνευτές της Βίβλου»: Μας λένε ότι η 2η εντολή απαγορεύει «να προσκυνήσουμε και να λατρέψουμε πλάσματα που βρίσκονται κάτω απο τη γη», παραλείποντας το «εν τοις ύδασιν», δηλ. το «μέσα στα νερά». Η εντολή λοιπόν δεν μιλά για πλάσματα που «βρίσκονται κάτω από τη γη» όπως γράφουν, αλλά για πλάσματα που ζουν «στα νερά κάτω από τη γη». Δεν είναι το ίδιο… Και η εντολή το κάνει αυτό, ενώ πρώτα απαγορεύει να λατρέψουμε πλάσματα που βρίσκονται «στον ουρανό επάνω» και «στη γη κάτω».

Όμως, είναι δυνατόν η εντολή να απαγορεύει να λατρεύονται ΜΟΝΟ τα όντα που ζουν σε «ύδατα υποκάτω της γης» και κατά συνέπεια, να επιτρέπει να λατρεύονται τα όντα που ζουν στην ανοιχτή θάλασσα όπου τα νερά δεν έχουν γη από πάνω; Δηλαδή, να απαγόρευε ο Θεός να λατρεύεται ο όποιος αμφίβιος βάτραχος ή αμοιβάδα – ή, τα «νεφελίμ» της δήθεν «κούφιας γης» – και  να επέτρεπε να λατρεύονται μεγάλα θαλάσσια κήτη σαν αυτό που κατάπιε τον προφήτη Ιωνά (Ιωνάς 1:17[1]), ή τα διάφορα ψάρια που οι Αιγύπτιοι θεωρούσαν ιερά και τα ταρίχευαν, ή θεοί με σώμα ψαριού σαν την Αταργάτι της Συρίας και τον αμφίβιο Οάννη της Βαβυλώνας, ο οποίος, σύμφωνα με τον Βηρωσό, ζούσε στον Περσικό κόλπο, δίδασκε τους ανθρώπους την ημέρα και τις νύχτες γύριζε στη θάλασσα;[2] Και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ένας ερμηνευτής των Δέκα Εντολών που μιλά για όσα «ζουν μέσα στη θάλασσα» [3] ερμηνεύοντας την 2η εντολή, δεν την κατάλαβε καλά, ή παρέλειψε εσκεμμένα το «υποκάτω της γης»;

Η λογική λέει πως ασφαλώς, ο Θεός θα απαγόρευε τη λατρεία κάθε υδρόβιου δημιουργήματος, όπως απαγόρεψε και τη λατρεία κάθε ουράνιου και κάθε επίγειου δημιουργήματος, δεν θα απαγόρευε να λατρεύονται μόνο όσα ζουν σε υπόγεια ύδατα… Επιπλέον, δεν έχουν βρεθεί αρχαιολογικά ευρήματα που να αποτελούν ένδειξη ότι οι Εβραίοι λάτρεψαν ποτέ ψάρια – πράγμα που ίσως θα συνέβαινε, αν υπήρχε τέτοιο «παραθυράκι» για να τα λατρέψουν, αν από όλα τα υδρόβια πλάσματα, μόνο η λατρεία αυτών «κάτω από τη γη» ήταν απαγορευμένη. Γνωρίζουμε από το Βασιλειών Γ΄ (στο Μασοριτικό, Βασιλέων Α´) ότι ο Σολομών έχτισε ναό σε ειδωλολατρικές θεότητες κάποιων γειτονικών λαών, για να τους λατρεύουν κάποιες παλλακίδες του που ακολουθούσαν τις θρησκείες του τόπου τους,[4] πάντως οι θεότητες δεν ήταν ψαρόμορφες. Παράλληλα, ό,τι είχε σχέση με λατρεία παγανιστικών θεοτήτων, όποια μορφή και να είχαν αυτές, καταστράφηκε αργότερα από τον βασιλιά Ιωσία στο Βασιλειών Δ΄ κεφ. 23 (στο Μασοριτικό, Βασιλέων Β´) με την αιτιολογία ότι ήταν αντίθετο με τις εντολές του Θεού.

Αλλά δεν χρειάζεται να κάνουμε όλους αυτούς τους λογικούς συλλογισμούς για να αποδείξουμε ότι η 2η εντολή δεν αναφέρεται σε νεφελίμ. Ο ίδιος ο Μωυσής, που την παρέλαβε, διευκρινίζει στο Δευτερονόμιο 4:15-4:20, ότι αναφέρεται σε ψάρια:

 Δευτ. 4:15 καὶ φυλάξεσθε σφόδρα τὰς ψυχὰς ὑμῶν ὅτι οὐκ εἴδετε ὁμοίωμα ἐν τῇ ἡμέρᾳ ᾗ ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑμᾶς ἐν χωρηβ ἐν τῷ ὄρει ἐκ μέσου τοῦ πυρός

Δευτ. 4:16 μὴ ἀνομήσητε καὶ ποιήσητε ὑμῖν ἑαυτοῖς γλυπτὸν ὁμοίωμα πᾶσαν εἰκόνα ὁμοίωμα ἀρσενικοῦ ἢ θηλυκοῦ

Δευτ. 4:17 ὁμοίωμα παντὸς κτήνους τῶν ὄντων ἐπὶ τῆς γῆς ὁμοίωμα παντὸς ὀρνέου πτερωτοῦ ὃ πέταται ὑπὸ τὸν οὐρανόν

Δευτ. 4:18 ὁμοίωμα παντὸς ἑρπετοῦ ὃ ἕρπει ἐπὶ τῆς γῆς ὁμοίωμα παντὸς ἰχθύος ὅσα ἐστὶν ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς

Δευτ. 4:19 καὶ μὴ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἰδὼν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας καὶ πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ πλανηθεὶς προσκυνήσῃς αὐτοῖς καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς ἃ ἀπένειμεν κύριος ὁ θεός σου αὐτὰ πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν τοῖς ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ

Δευτ. 4:20 ὑμᾶς δὲ ἔλαβεν ὁ θεὸς καὶ ἐξήγαγεν ὑμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τῆς σιδηρᾶς ἐξ αἰγύπτου εἶναι αὐτῷ λαὸν ἔγκληρον ὡς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ.

Αφού λοιπόν ο Μωυσής μιλά για ψάρια, ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ερμηνεύει την 2η εντολή αναφερόμενος σε «όσα ζουν μέσα στη θάλασσα».  Η ερμηνεία του περιλαμβάνει τα ψάρια και τα κήτη και όλα τα θαλασσινά ζώα, αλλά και τους γοργονοειδείς θεούς των ειδωλολατρών που έβγαιναν από τη θάλασσα για να τους διδάξουν – αν δεχτούμε ότι αυτοί οι θεοί υπήρχαν στ’ αλήθεια.

ΤΑ «ΥΔΑΤΑ ΥΠΟΚΑΤΩ ΤΗΣ ΓΗΣ»

Βέβαια, στο Δευτερονόμιο 4:18 δεν βλέπουμε μόνο τη διευκρίνιση ότι η εντολή μιλά για ψάρια, αλλά ξανασυναντάμε το περίεργο «εν τοις ύδασιν υπό κάτω της γης». Ποια είναι αυτά τα ύδατα κάτω από τη γη; Αν όντως περιλαμβάνουν τη θάλασσα, που διαθέτει ψάρια αλλά δεν βρίσκεται «κάτω από τη γη», γιατί αναφέρονται μ’ αυτόν τον τρόπο;

Για ν’ απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα, πρέπει να δώσουμε λίγη παραπάνω προσοχή στις άλλες εκφράσεις που συναντάμε στην 2η εντολή, για τον «ουρανό επάνω» και τη «γη κάτω». Οι εκφράσεις αυτές, σε συνδυασμό με τα «ύδατα υποκάτω της γης», περιγράφουν τις κοσμολογικές αντιλήψεις των ανθρώπων, στους οποίους ο Μωυσής έδωσε τις εντολές του Θεού. Και οι κοσμολογικές αυτές αντιλήψεις, που οι Εβραίοι της εποχής είχαν μάθει από τους γείτονές τους Βαβυλωνίους, Αιγυπτίους, αλλά και Έλληνες και άλλους, ήταν ότι:

  • Η γη (στεριά) ήταν ένας δίσκος που επέπλεε πάνω σε νερά, στα οποία στηριζόταν με κάποια θεμέλια. Τα νερά αυτά την περιέβαλαν (θάλασσα) και έβγαιναν στην επιφάνειά της από κάποιες τρύπες δημιουργώντας πηγές, ποτάμια και λίμνες, πάντα προερχόμενα από κάτω της. (Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ελληνική μυθολογία, οι ποταμοί και οι λίμνες είναι παιδιά του Ωκεανού, ο οποίος τροφοδοτούσε και τις πηγές και περιέβαλε τη γη.[5])
  • Πάνω από τη γη βρισκόταν ο ουρανός, ένας μεταλλικός θόλος που σύμφωνα με τους Σουμερίους ήταν φτιαγμένος από μόλυβδο, σύμφωνα με τον Όμηρο από χαλκό (στην Ιλιάδα) ή/και σίδηρο (στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια)[6] και σύμφωνα με τους Αιγυπτίους στηριζόταν πάνω στα βουνά. Ο ουρανός στην Αγία Γραφή λέγεται και «στερέωμα», ενώ πάνω του ήταν στερεωμένα τα αστέρια.
  • Πάνω από τον ουρανό βρίσκονταν τα «ύδατα υπεράνω της γης», που έπεφταν στη γη ως βροχή όταν, με πρωτοβουλία του Θεού, άνοιγαν κάποιες ειδικές θύρες και παράθυρα που διέθετε ο ουρανός. Ο Μωυσής στη Γένεση λέει ότι το «στερέωμα» βρίσκεται «ανάμεσα στα νερά», και «διαχωρίζει τα νερά από τα νερά», «τα νερά κάτω από το στερέωμα από τα νερά επάνω από το στερέωμα». [7]

Περισσότερες λεπτομέρειες για τις κοσμολογικές αντιλήψεις της Αγίας Γραφής μπορείτε να βρείτε στο άρθρο «Η επίπεδη γη» του Donald E. Simanek, Ομότιμου καθηγητή της Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Lock Haven της Pennsylvania[8], και στο 13ο κεφάλαιο[9] του βιβλίου του Nicholas F. Gier, Ομότιμου καθηγητή της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Idaho, με τίτλο «God, Reason, and the Evangelicals: The Case Against Evangelical Rationalism». Στις ιστοσελίδες που περιέχουν αυτές τις δημοσιεύσεις θα βρείτε και σχεδιαγράμματα που αναπαριστούν τη γη σύμφωνα με εκείνες τις κοσμολογικές αντιλήψεις. Παραθέτω κι εδώ ένα τέτοιο σχεδιάγραμμα, που προέρχεται από το πρόγραμμα Logos 5 και υπάρχει δημοσιευμένο στη σελίδα http://www.patheos.com/blogs/religionprof/2012/11/ancient-hebrew-cosmology.html

Οπότε όταν οι άνθρωποι της εποχής εκείνης μιλούσαν για «ύδατα υποκάτω της γης» δεν εννοούσαν κάποια «υπόγεια νερά», που θα εννοούσαμε εμείς χρησιμοποιώντας αυτή την έκφραση. Εννοούσαν τη θάλασσα, τα ποτάμια, τις λίμνες και γενικά ό,τι νερά προέρχονταν από τον ωκεανό πάνω στον οποίο, σύμφωνα με την αρχαία εκείνη άποψη, επέπλεε η γη (στεριά). Και τα ανέφεραν ως «υποκάτω της γης» για να τα ξεχωρίζουν από εκείνα που, όπως νόμιζαν, βρίσκονταν «υπεράνω» της γης, εκείνα από τα οποία τους χώριζε ο ουράνιος θόλος, εκείνα από τα οποία προερχόταν η βροχή. Οπότε η 2η εντολή δεν χρησιμεύει σε τίποτα σε όσους θέλουν να αποδείξουν την ύπαρξη των «νεφελίμ» επικαλούμενοι την Αγία Γραφή.

Κλείνοντας, αναφέρω ότι για να είμαι σίγουρη ότι δεν υπάρχει κάποια διαφορετική ερμηνεία του επίμαχου εδαφίου από Εβραίους ερμηνευτές, ρώτησα τον ραβίνο Μαρδοχαίο Φριζή, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι το εδάφιο αναφέρεται σε ψάρια.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Ιων 1:17 (2:1) καὶ προσέταξεν κύριος κήτει μεγάλῳ καταπιεῖν τὸν ιωναν καὶ ἦν ιωνας ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας … Ιων 2:1 (2:2) καὶ προσηύξατο ιωνας πρὸς κύριον τὸν θεὸν αὐτοῦ ἐκ τῆς κοιλίας τοῦ κήτους … Ιων 2:10 (2:11) καὶ προσετάγη τῷ κήτει καὶ ἐξέβαλεν τὸν ιωναν ἐπὶ τὴν ξηράν (Μετάφραση των Ο΄)

[2] https://el.wikipedia.org/wiki/Οάννης

[3] «Δὲν θὰ (πρέπει) νὰ κατασκευάσεις κανένα ὁμοίωμα κάποιου πράγματος ἀπὸ ὅσα βρίσκονται ἐπάνω στὸν οὐρανὸ καὶ κάτω στὴν γῆ καὶ μέσα στὴν θάλασσα, μὲ σκοπὸ νὰ τοὺς ἀποδώσεις λατρεία καὶ δόξα ὅμοια μὲ ἐκείνη ποὺ ἁρμόζει στὸ Θεό.» Κείμενο: Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης (14ος αἰ.) Ἀπόδοση στὴ νεοελληνικὴ γλώσσα: Χριστόδουλος, Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος. Ἔκδοση: Ἱερὰ Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀθηνῶν. http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/explanatory/10commandments.htm

[4] 1Βασ. 11:7 (11:5) τότε ᾠκοδόμησεν σαλωμων ὑψηλὸν τῷ χαμως εἰδώλῳ μωαβ καὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῶν εἰδώλῳ υἱῶν αμμων 1Βασ. 11:8 (11:7) καὶ οὕτως ἐποίησεν πάσαις ταῖς γυναιξὶν αὐτοῦ ταῖς ἀλλοτρίαις ἐθυμίων καὶ ἔθυον τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν (Μετάφραση των Ο΄)

[5] https://el.wikipedia.org/wiki/Ωκεανός_(μυθολογία): «(Ο Ωκεανός)… Με την αδερφή και σύζυγό του την Τηθύ έκανε απογόνους όλες τις θεότητες των ποταμών, της θάλασσας και των πηγών – τις Ωκεανίδες. … Μετά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα και την απόσυρση των υδάτων οι εμφανιζόμενοι ποταμοί λίμνες πηγές κλπ. απετέλεσαν αλληγορικά τα τέκνα του Ωκεανού. Για την ερμηνεία των πηγών πίστευαν πως ο Ωκεανός ήταν εκείνος που με υπόγεια ρεύματα τροφοδοτούσε τους ποταμούς που συνέχιζαν την αέναη κίνησή τους (ροή τους) εξ ου και ονομαζόταν «αψόρρους».»

[6] Theodossiou, E., Manimanis, V. N., Mantarakis, P., & Dimitrijevic, M. S., Astronomy and Constellations in the Iliad and Odyssey, Journal of Astronomical History and Heritage (ISSN 1440-2807), Vol. 14, No. 1, σελ. 24 (2011)  http://articles.adsabs.harvard.edu//full/2011JAHH…14…22T/0000024.000.html

[7] Gen 1:6 καὶ εἶπεν ὁ θεός γενηθήτω στερέωμα ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος καὶ ἔστω διαχωρίζον ἀνὰ μέσον ὕδατος καὶ ὕδατος καὶ ἐγένετο οὕτως

Gen 1:7 καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸ στερέωμα καὶ διεχώρισεν ὁ θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος ὃ ἦν ὑποκάτω τοῦ στερεώματος καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος τοῦ ἐπάνω τοῦ στερεώματος (Μετάφραση των Ο΄)

[8] Donald E. Simanek, «The Flat Earth», https://www.lhup.edu/~dsimanek/flat/flateart.htm

[9] http://www.webpages.uidaho.edu/ngier/gre13.htm

ΠΡΟΣΟΧΗ ΠΡΟΣΟΧΗ! ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΙΔΟΚΙΜΑΣΕΙ ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ!

Τις προάλλες έπεσε στην αντίληψή μου ένα δημοσίευμα στην ιστοσελίδα «Τα Νέα Πάρου-Αντιπάρου» (http://parosnews.gr) με τίτλο «Η ΜΟΝΗ ΛΟΓΓΟΒΑΡΔΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ YI QUAN ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα,

«Από τους ιερωμένους της Μονή Λογγοβάρδας Πάρου την Κυριακή (29|11, 14:00) το μεσημέρι δημοσιοποιήθηκε η αντίδρασή τους σχετικά με την πρόθεση των εκπαιδευτικών Πάρου και Αντιπάρου (σ.σ: εκείνων που είναι υπεύθυνοι για τη λειτουργία του ανοικτού στην κοινωνία στεκιού τους στην Προικιά [σ.σ. προφανώς εννοεί την Παροικιά] το οποίο λειτουργεί υπό την αιγίδα του συλλόγου τους «Π. Καλλιέρος»), να πραγματοποιηθεί σεμινάριο Yi Quan ( ι τσουάν) στο «Σπίτι του Δασκάλου» την Παρασκευή 4/12/2015.»

Κάτω από την κόκκινη επικεφαλίδα «Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ» διαβάζουμε:

«Μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος διατύπωσαν την άποψη ότι με την εκδήλωση αυτή προωθούνται οι αποκρυφιστικές θεωρίες και πρακτικές, κάτι του οποίου – μάλλον θεωρούν – ότι η κακή σημασία είναι εντονότερη, αφού η σχετική εκδήλωση διοργανώνεται από εκπαιδευτικούς.
Το σχόλιο των ιερωμένων που αναγραφόταν στο ηλεκτρονικό μήνυμα που διέδωσαν με ηλεκτρονικό μήνυμα σε πολλούς αποδέκτες στην Πάρο ήταν το εξής:
«ΤΙ ΑΛΛΟ ΘΑ ΔΟΥΜΕ!!! ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΟΥΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ … Ι ΤΣΟΥΑΝ. ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ…»»

Και το δημοσίευμα συνεχίζει, κάτω από την κόκκινη επικεφαλίδα «ΠΥΚΝΩΝΟΥΝ ΟΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ;»:

«Να τονίσουμε ότι τους τελευταίους μήνες είναι η δεύτερη φορά που η Μονή Λογγοβάρδας διακινεί ηλεκτρονικό μήνυμα με αντίδραση και διαμαρτυρία των μοναχών της για δραστηριότητες που έχουν σχέση με τεχνικές από χώρες της ανατολής που στους τόπους που αναδείχθηκαν συνδέονταν με κοσμοθεωρίες/δόγματα.
Στις δυτικές κοινωνίες, σε δημόσιες εκδηλώσεις (και ιδιωτικά γυμναστήρια) αυτές οι τεχνικές χρησιμοποιούνται τα τελευταία 100 χρόνια ως μέθοδοι εκγύμνασης, εκπαίδευσης στην αυτοάμυνα – και τα τελευταία χρόνια – για την χαλάρωση από στρεσογόνες καταστάσεις των ανθρώπων των αστικών κέντρων. Η γνώση τους μεταβιβάζεται αποσπασμένη από το θεωρητικό/δογματικό μέρος και κυρίως, χωρίς καμία προσπάθεια προσηλυτισμού ατόμων ως μέλη θρησκευτικών ομάδων.»

Σύμφωνα με το δημοσίευμα λοιπόν, οι τεχνικές από τις χώρες της Ανατολής συνδέονταν μεν με κοσμοθεωρίες και δόγματα της περιοχής, αλλά πλέον στη Δύση η γνώση τους μεταδίδεται χωρίς αυτές και χωρίς προσπάθεια προσηλυτισμού σε θρησκευτικές ομάδες, οπότε άδικα η μονή αναφέρεται σε «αποκρυφιστικές θεωρίες και πρακτικές». Επίσης δίνεται η εντύπωση ότι ο συντάκτης θεωρεί ότι υπάρχει, ή θα έπρεπε να υπάρχει, κάποιο όριο στην έκφραση των απόψεων της μονής σχετικά με τέτοιες τεχνικές, κι αυτό το όριο ξεπεράστηκε με την αποστολή… δεύτερου ηλεκτρονικού μηνύματος μέσα σε λίγους μήνες, γι’ αυτό και «τονίζει» αυτή την δεύτερη φορά και την παρουσιάζει ως «πύκνωση αντιδράσεων». Κάτι τέτοιο ίσως πιστεύουν και κάποιοι «πολίτες της Πάρου», που όπως αναφέρει το δημοσίευμα, χαρακτηρίζουν τους μοναχούς της Ιεράς Μονής Λογγοβάρδας «ιερατείο ταλιμπάν» που δρα στην Πάρο «υπό τον μανδύα του Χριστιανισμού», και «σκέφτονται να αντιδράσουν με αγωγές εναντίον των ιερωμένων, ειδικά, την επόμενη φορά που θα «επιτεθούν», όπως αναφέρουν, ειδικά σε επιχειρήσεις του νησιού που κάνουν νόμιμα τις εκδηλώσεις τους.» (Διατηρείται η σύνταξη του δημοσιεύματος).

Όμως, ας δούμε
• αν το Ι-Τσουάν μεταβιβάζεται αποσπασμένο από το θεωρητικό/δογματικό μέρος του, και
• αν έχει δίκιο η Μονή Λογγοβάρδας να χαρακτηρίζει το Ι-Τσουάν «αποκρυφιστική θεωρία και πρακτική»
ξεκινώντας από το τι είναι ο αποκρυφισμός. Θα χρησιμοποιήσουμε πηγές στις οποίες μπορεί εύκολα να έχει πρόσβαση ο καθένας, κι ας μην διαθέτει βιβλία για το θέμα.

Το σχετικό λήμμα της Βικιπαίδεια αναφέρει:

«Ο αποκρυφισμός είναι ένα συστηματικό σώμα γνώσης αποτελούμενο από θεωρία, πρακτική και τελετουργικές συνταγές, στηριζόμενο συνήθως σε ιεραρχικά μεταφυσικά συστήματα τα οποία προβλέπουν κάποια άυλη, πνευματική σφαίρα ύπαρξης και υπεραισθητές δυνάμεις.»[1]

Ενώ στην περίληψη του βιβλίου με κείμενα της Έλενα Μπλαβάτσκυ «Γιόγκα και Αποκρυφισμός» βλέπουμε ότι

«Ο Αποκρυφισμός, ένας καθαρά θεοσοφικός όρος, αποσκοπεί στην αναζήτηση της Αλήθειας, την έρευνα και την κατανόηση των ανερμήνευτων νόμων και δυνάμεων της Φύσης … καθώς και των δυνάμεων και ικανοτήτων οι οποίες υπάρχουν σε λανθάνουσα κατάσταση εντός του ανθρώπου.»[2]

Στην παρουσίαση της εκδήλωσης, την οποία δημοσιεύει και το parosnews.gr, διαβάζουμε:

«Το Yi Quan ( ι τσουάν) είναι μια κινεζική εσωτερική πολεμική τέχνη, διαμορφωμένη από τον Wang Xiangzhai, στις αρχές του περασμένου αιώνα, ο οποίος ήταν μάστερ σε άλλες πολεμικές τέχνες, όπως το ταϊτσί και το μπαγκουαζάνγκ.»

Ο ίδιος ο όρος «Εσωτερική πολεμική τέχνη», ανταποκρίνεται ακριβώς στους δυο παραπάνω ορισμούς του αποκρυφισμού, αφού εμπεριέχει το δόγμα ότι στη φύση και μέσα στον άνθρωπο υπάρχει άυλη εσωτερική δύναμη η οποία καλείται «τσι» και συσσωρεύεται/καλλιεργείται με συγκεκριμένες τεχνικές. Ο όρος περιλαμβάνει τις δυο πολεμικές τέχνες στις οποίες «ήταν μάστερ ο Wang Xiangzhai» – δηλαδή το «ταϊτσί» (Τάι Τσι Τσουάν)[3] και το «μπαγκουαζάνγκ» (ή Πα Κουά Τσανγκ)[4], αλλά και το Χσινγκ Γι Τσουάν, από το οποίο ο Wang Xiangzhai διαμόρφωσε το Ι Τσουάν. Οι πολεμικές αυτές τέχνες είναι, όπως λέει ο ορισμός του αποκρυφισμού, «συστηματικά σώματα γνώσης αποτελούμενα από θεωρία, πρακτική και τελετουργικές συνταγές». Η χρήση συγκεκριμμένων βηματισμών που «δυναμώνουν την εσωτερική ενέργεια τσι» αλλά και των οκτώ τριγράμμων της μαντικής μεθόδου Ι Τσινγκ στο «μπαγκουαζάνγκ» δεν αφήνουν καμμιά αμφιβολία για το αντίθετο (βλ. υποσημείωση Νο 4).

Προφανώς λοιπόν, όταν χαρακτηρίζεις μια πολεμική τέχνη ως «εσωτερική», δεν την «μεταβιβάζεις αποκομμένη από το θεωρητικό μέρος της». Επίσης, όταν η κινησιολογία της πολεμικής τέχνης βασίζεται στο θεωρητικό μέρος της, όπως συμβαίνει με τις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες και μάλιστα τις εσωτερικές, δεν μπορείς να τη μεταβιβάσεις αποκομμένη από αυτό το θεωρητικό μέρος. Θα το διδάξεις αναπόφευκτα στην πράξη όταν διδάξεις τη φόρμα της πολεμικής τέχνης, ακόμη κι αν δεν αναφερθείς καθόλου σ’ αυτό. Για παράδειγμα, ο δημιουργός του «μπαγκουαζάνγκ» ανέφερε ότι διδάχτηκε τον κυκλικό τρόπο κίνησης του συστήματός του

«από τους μοναχούς που συνήθιζαν να εκτελούν μια σειρά διαλογιστικών ασκήσεων, (για να ξυπνήσουν τον δράκο), όπως έλεγαν, περπατώντας σε μεγάλους κύκλους με ειδικό τρόπο μέσα και έξω στο μοναστήρι. Με αυτόν τον τρόπο ανέπτυσσαν μια δύναμη η οποία στηριζόταν στον κύκλο και δυνάμωνε το Τσι … Δημιούργησε το Πα Κουά Τζανγκ με φιλοσοφία που βασίζεται πάνω στα οκτώ τρίγραμμα του βιβλίου Γι Τσινγκ “Το βιβλίο των αλλαγών”. (Σ.σ. το οποίο αποτελεί μέθοδο μαντείας). Το στήριξε με τρεις μεθόδους Τσι Κουνγκ που είναι: oι 6 θεραπευτικοί ήχοι, οι 12 διαλογισμοί καθοδήγησης και το Λουόχαν Τσι Κουνγκ.» [4]

Αν κάποιος πάει να διδάξει αυτό το σύστημα χωρίς να μιλήσει καθόλου για τις πηγές έμπνευσης του ιδρυτή, και χωρίς να διδάξει τις τρεις συνοδευτικές μεθόδους τσι-κουνγκ, αλλά εξηγήσει μόνο επιφανειακά πράγματα όπως ότι η α΄ κίνηση είναι χτύπημα και η β΄ απόκρουση, και πάλι δεν θα μπορέσει να αποκόψει την κυκλική κινησιολογία τη σχεδιασμένη για «να ξυπνά τον δράκο» και βασισμένη στα τρίγραμμα του Ι-Τσινγκ. Στην ουσία θα διδάξει έναν «μαγικό πολεμικό χορό», χωρίς να εξηγήσει τη σημασία του σε βάθος.

Πάντα σύμφωνα με την παρουσίαση, ο Wang Xiangzhai δεν ήταν ικανοποιημένος με τον βαθμό εσωτερικότητας των τεχνών αυτών και τον ήθελε ακόμα μεγαλύτερο:

«Θεωρούσε όμως ότι δίνεται υπερβολική έμφαση στην εξωτερική φόρμα [στο αθλητικό μέρος δηλαδή] παρότι η δύναμη και η αποτελεσματικότητα της εκάστοτε πολεμικής τέχνης πηγάζει απ’ το εσωτερικό. Έτσι ανέπτυξε το Yiquan δίνοντας έμφαση στον οραματισμό.
Πρόκειται λοιπόν για μια τέχνη που έχει σαν στόχο την ενδυνάμωση του σώματος αλλά και του μυαλού. Βασίζεται σε οραματισμούς που γίνονται σε συγκεκριμένες στατικές θέσεις, ενώ όπου υπάρχει κίνηση είναι περιορισμένη. Τα πάντα συμβαίνουν κυρίως στο μυαλό. Δεν γίνεται σπάρινγκ (μάχη) όπως σε άλλες πολεμικές τέχνες, ενώ πολύ αργότερα υπάρχει διάδραση με αντιπάλους που αφορά σε σπρώξιμο χεριών.»

Εύκολα καταλαβαίνει κανείς από τα παραπάνω ότι το Ι-Τσουάν
• περιλαμβάνει θεωρία για κάποια εσωτερική, άυλη, πνευματική σφαίρα ύπαρξης και υπεραισθητές δυνάμεις, οι οποίες υπάρχουν στη φύση και σε λανθάνουσα κατάσταση εντός του ανθρώπου
• πρεσβεύει ότι η δύναμη και η αποτελεσματικότητα της εκάστοτε πολεμικής τέχνης πηγάζει από αυτές τις δυνάμεις
• βάζει το αθλητικό μέρος σε δεύτερη μοίρα μετά τις δυνάμεις αυτές
• διαθέτει πρακτική και τελετουργικές συνταγές (οραματισμό σε συγκεκριμένες στατικές θέσεις) για την καλλιέργεια αυτών των υπεραισθητών δυνάμεων.
Άρα, η γνώση του Ι-Τσουάν ΔΕΝ «μεταβιβάζεται αποσπασμένη από το θεωρητικό/δογματικό μέρος» όπως ισχυρίζεται το δημοσίευμα, αφού μάλιστα διδάσκεται οραματισμός, μια κλασική αποκρυφιστική μέθοδος συνηθισμένη στους χώρους της «Νέας Εποχής»… Κατά συνέπεια, είναι να απορεί κανείς με το αν κατανοεί ο συντάκτης του άρθρου τα κείμενα που παραθέτει! Παράλληλα, αυτά τα ίδια κείμενα αποδεικνύουν, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι η Ι.Μ. Λογγοβάρδας έχει απόλυτο δίκιο να χαρακτηρίζει το Ι-Τσουάν «αποκρυφιστική θεωρία και πρακτική».

Στην ίδια παρουσίαση διαβάζουμε ότι «Το Yiquan αποτελεί πνευματικό μονοπάτι όπως η yoga», πράγμα αρκετό για να το θεωρήσουμε αποκρυφιστικό, αφού η γιόγκα με την ανάπτυξη της «εσωτερικής δύναμης» σε στάσεις που αναφέρονται σε ινδουϊστικές θεότητες εμπίπτει με ακρίβεια και στους δυο ορισμούς του αποκρυφισμού. Διαβάζουμε όμως και ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς, ότι το Ι-Τσουάν «οδηγεί σε υγεία, ευεξία, συγχρονισμό νου και σώματος και καταπολέμηση όχι μόνο σωματικών αλλά και ψυχολογικών ασθενειών όπως κατάθλιψη, ψυχοσωματικά» και ότι «επιστημονικές έρευνες συνηγορούν στην αξία του αποδεικνύοντας π.χ. ανάμεσα σε άλλα, αύξηση των τριχοειδών αγγείων που σημαίνει καλύτερη και περισσότερη μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς και απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα. Υπάρχουν επίσης περίπτωσης ίασης καρκίνου κ αυτοάνοσων που συνδέθηκαν με την πρακτική.» Επειδή οι ισχυρισμοί αυτοί είναι πολύ σοβαροί, θα ήταν καλό να συνοδεύονται από τα απαραίτητα σαφή αποδεικτικά στοιχεία, ώστε να μην λειτουργούν ως σκέτα διαφημιστικά πυροτεχνήματα που δημιουργούν αμφιβολίες ως προς την εγκυρότητά τους – ειδικά μάλιστα στις μέρες μας, όπου καρκινοπαθείς πεθαίνουν επειδή αφήνουν τις ιατρικές μεθόδους και στρέφονται σε «εναλλακτικές» δοξασίες και πρακτικές.[5] Πάντως,

«η σύγχρονη επιστήμη θεωρεί τον αποκρυφισμό μυθοπλασία, τις δοξασίες του ατεκμηρίωτες και τις πρακτικές όψεις του ως ψευδοεπιστήμη».[6]

Μετά από όλα αυτά, δεν έχουν καθόλου άδικο οι μοναχοί της Ι.Μ. Λογγοβάρδας να λένε ότι «με την εκδήλωση αυτή προωθούνται οι αποκρυφιστικές θεωρίες και πρακτικές», ούτε όμως και να θεωρούν «ότι η κακή σημασία είναι εντονότερη, αφού η σχετική εκδήλωση διοργανώνεται από εκπαιδευτικούς.»
Όσο για «την προηγούμενη φορά» όπου «οι μοναχοί είχαν «εντοπίσει» στην κριτική τους (αν όχι στοχοποιήσει) κέντρο αναψυχής και διακοπών με εστιατόριο που λειτουργεί τις τελευταίες δεκαετίες στην ανατολική Πάρο, χωρίς να έχει ακουστεί το παραμικρό πρόβλημα από καμία αρχή που εποπτεύει τις διάφορες δράσεις που πραγματοποιεί», δεν έχω υπόψη μου το περιεχόμενο το μηνύματος εκείνου της Ι.Μ. Λογγοβάρδας. Αν όμως έλεγε ότι ο «πολυχώρος ψυχικής και σωματικής ανανέωσης» που «έστησαν στην Πάρο δύο ζευγάρια από το Ισραήλ» και «έχει τη γιόγκα και τον διαλογισμό στην ημερήσια διάταξη» [7] προωθεί αποκρυφιστικές θεωρίες και πρακτικές, τότε και σε αυτό θα είχε δίκιο. Μια απλή ανάγνωση του σχετικού άρθρου της εφημερίδας «Έθνος» και μια περιήγηση στην ιστοσελίδα του «πολυχώρου» είναι αρκετή για να καταλάβουμε ότι οι αποκρυφιστικές θεωρίες και πρακτικές του δεν αποκρύπτονται, αλλά διαφημίζονται, καθώς πρόκειται για επιχείρηση που προσφέρει τέτοιες υπηρεσίες. Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι βάσει ποιας λογικής μπορεί να απειλείται με αγωγές κάποιος που επισημαίνει τα αυταπόδεικτα.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1]https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%BA%CF%81%CF%85%CF%86%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82, Τελευταία ανάκτηση 3/12/2015

[2] http://www.tetraktys.gr/el/products-879/yoga-kai-apokryfismos-syllogh-keimenwn.htm, Τελευταία ανάκτηση 3/12/2015

[3]«…σύμφωνα με το επίσημο έργο Μίνγκ Σι Φανγκ Τζι Τζουαν, ιδρυτής του φέρεται ο ταοϊστής ερημίτης Τζανγκ Σαν Φενγκ 张三丰 (Zhāng Sān Fēng) από την επαρχεία Λίαο Ντονγκ Γί. … υπήρξε σπουδαστής του ναού Σαολίν, στην περίοδο της δυναστείας Σουνγκ 宋朝 (Sòng Cháo 960 – 1278). Παρόλο που σπούδαζε τις τέχνες Σαολίν σε βουδιστικό ναό, ο ίδιος ήταν Ταοϊστής. … Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών στο Κουνγκ Φου Σαολίν, αποσύρθηκε στο βουνό Γου Ντανγκ 武当山 (Wǔ Dāng Shān), σαν ερημίτης. … εκείνη την περίοδο ίδρυσε μια εσωτερική πολεμική τέχνη που την ονόμασε “Τα 32 σύνολα της μακριάς γροθιάς του Γου Ντανγκ”. Λέγεται ότι το σύστημα αυτό προήρθε από τo Νέι Τζιά Τσουάν 内家拳 (Nèi Jiā Quán) “Εσωτερική γροθιά”, που είχε ιδρύσει ο ίδιος. Άλλα αρχεία αναφέρουν ότι έμαθε τις τεχνικές από τον ταοϊστή ιερέα Φανγκ Γι Γιουάν και άλλα αναφέρουν ότι του ήρθε ξαφνική έμπνευση όταν είδε ένα γερανό να παλεύει με ένα φίδι. Το εξακριβωμένο ήταν, ότι τροποποίησε κινήσεις από τις μορφές γροθιάς Σαολίν, Μιέν Τσουάν 绵拳 (Mián Quán) “Η γροθιά του βαμβακιού” και τόνισε την άσκηση της ενέργειας και του διαλογισμού. Ο Σαν Φανγκ στην Κίνα θεωρείται αθάνατος.» Βλ. http://www.shaolin.com.gr/BaQuaZhang.aspx, ημερομηνία ανάκτησης 03/12/2015.

[4] «Σύμφωνα με επίσημα ιστορικά της Κίνας ο ιδρυτής του Πα Κουά Τζάνγκ 八卦掌 (Bā Guà Zhǎng) θεωρείται ο Ντουνγκ Χάι Τσουάν 董海川 (Dǒng Hǎi Chuān 1804 – 1880). … υπήρξε σπουδαστής Σαολίν και ήταν εκπαιδευμένος στο Λουόχαν Τσουάν 罗汉拳 (Luó Hàn Quán) “H γροθιά του μαθητή του Βούδα”. … Κάποια στιγμή στην ζωή του αποσύρθηκε στα βουνά Εμέι 峨嵋山 (Éméi Shān) και Γουντάνγκ 武当山 (Wǔ Dāng Shān) και έγινε ασκητής του Ταοϊστικού δόγματος Λουνγκ Μεν Πάι 行大道 (Xíng Dà Dào) “Η σχολή της πόρτας του δράκου”.

Εκείνος αναφέρει ότι αυτόν τον κυκλικό τρόπο κίνησης τον διδάχτηκε από τους μοναχούς που συνήθιζαν να εκτελούν μια σειρά διαλογιστικών ασκήσεων, (για να ξυπνήσουν τον δράκο), όπως έλεγαν, περπατώντας σε μεγάλους κύκλους με ειδικό τρόπο μέσα και έξω στο μοναστήρι. Με αυτόν τον τρόπο ανέπτυσσαν μια δύναμη η οποία στηριζόταν στον κύκλο και δυνάμωνε το Τσι 气 (Qì).

Δημιούργησε το Πα Κουά Τζανγκ με φιλοσοφία που βασίζεται πάνω στα οκτώ τρίγραμμα του βιβλίου Γι Τσινγκ 易经 (Yì Jīng) “Το βιβλίο των αλλαγών”. Το στήριξε με τρεις μεθόδους Τσι Κουνγκ 气功 (Qì Gōng) που είναι: oι 6 θεραπευτικοί ήχοι, οι 12 διαλογισμοί καθοδήγησης και το Λουόχαν Τσι Κουνγκ. Βλ. http://www.shaolin.com.gr/BaQuaZhang.aspx, ημερομηνία ανάκτησης 03/12/2015.

[5] Βλ. http://www.tovima.gr/world/article/?aid=681797, Τελευταία ανάκτηση 3/12/2015

[6]https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%BA%CF%81%CF%85%CF%86%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82, Τελευταία ανάκτηση 3/12/2015

[7] Βλ. το άρθρο της εφημερίδας «Έθνος»: «Διαλογισμός με φόντο το Αιγαίο», http://www.ethnos.gr/entheta.asp?catid=23310&subid=2&pubid=63311259

 

 

Επείγον! Ψηφίστε για την απελευθέρωση του Ιωάννη Αχρίδος!

Ψήφισμα για την απελευθέρωση του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη

Ενημέρωση: Ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος Ιωάννης απελευθερώθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2015. Δείτε λεπτομέρειες εδώ: https://freejovanvi.wordpress.com/greek/dismissed/

http://freejovanvi.wordpress.com/greek/47-2/

Κατά τα τελευταία δώδεκα χρόνια ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος και Μητροπολίτης Σκοπίων Ιωάννης ο 6ος (Γιόβαν Βρανίσκοφσκι) (Jovan VI Vraniškovski), ο οποίος είναι παν-ορθόδοξα γνωστός και αναγνωρισμένος ως ο κανονικός Προκαθήμενος της αρχαίας Αρχιεπισκοπής της Αχρίδας, ήταν επτά φορές είτε φυλακισμένος είτε υπό κράτηση, για φανταστικές «εγκληματικές δραστηριότητες».

Οι συνθήκες κράτησής του είναι απάνθρωπες – κλειδωμένος σε ένα κελί επί είκοσι τρεις ώρες ανά ημέρα, με μόνο μία ώρα για περπάτημα, με απαγόρευση επισκέψεων, ακόμη και από τη μητέρα και την αδελφή του, με απαγόρευση ανάγνωσης βιβλίων κλπ, με άρνηση αδειών εξόδου, του δικαιώματός του να λάβει Θεία Κοινωνία, ακόμα και να εξομολογηθεί – παρά το γεγονός ότι έχει διαβήτη και σοβαρά προβλήματα με τη σπονδυλική του στήλη…

Ο λόγος πίσω από αυτό το βασανιστήριο είναι ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης δεν ακολούθησε την, διατεταγμένη από το κράτος της ΠΓΔΜ, κατάργηση της «Συμφωνίας για την αποκατάσταση της εκκλησιαστικής Ενότητας», που υπεγράφη τον Μάιο του 2002 από τους εκπροσώπους της λεγόμενης «Μακεδονικής Εκκλησίας» και του Σερβικού Ορθόδοξου Πατριαρχείου, αλλά αντίθετα εισήλθε σε λειτουργική και κανονική ενότητα με το Σερβικό Πατριαρχείο και ως εκ τούτου με τις Ορθόδοξες εκκλησίες σε όλο τον κόσμο.

Όχι μόνο ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης βρίσκεται και πάλι στη φυλακή, αλλά ο ίδιος και άλλα μέλη της Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής της Aχρίδας έχουν σε αρκετές περιπτώσεις υποστεί σωματικές επιθέσεις, και οι ναοί που έχουν κατασκευάσει ή χρησιμοποιήσει έχουν καταστραφεί, όπως επιβεβαιώνει η έκθεση του Freedom House για την ΠΓΔΜ το 2006.

Φυσικά όλο αυτό απλά δεν είναι σωστό. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης και το ποίμνιό του θα πρέπει να αφεθούν ήσυχοι, στην Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή της Αχρίδας θα πρέπει να δοθεί το δικαίωμα να εγγραφεί στα κρατικά μητρώα ως θρησκευτική κοινότητα και τα μέλη της θα πρέπει να πάρουν πίσω την κατασχεμένη περιουσία τους – χωρίς τον απαράδεκτο εκβιασμό, ότι η απελευθέρωση του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη προϋποθέτει εκείνος να εγκαταλείψει για πάντα την ΠΓΔΜ.

Η Διεθνής Αμνηστία διαπίστωσε ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης είναι κρατούμενος συνείδησης, αλλά η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ δεν νοιάζεται.

Ωστόσο, σίγουρα θα νοιαστεί, αν πολλοί από εμάς απαιτήσουμε την άμεση απελευθέρωση του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη Αχρίδος – και την απαιτήσουμε από τους σωστούς ανθρώπους!

Ας υπογράψουμε και ας παροτρύνουμε ορισμένους ανθρώπους – τον Αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (Τζο Μπάιντεν), τον Τζων Κέρυ, ΗΠΑ Υφυπουργός, τον Μπαν Κι-μουν, Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, τον Νίκολα Γκρουέφσκι, πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ, τον Δρ Γκιόργκε Ιβάνοφ, πρόεδρο της ΠΓΔΜ, τον Πάγιο Αβίροβικ, Μόνιμο Αντιπρόσωπο της ΠΓΔΜ στα Ηνωμένα Έθνη, και τον Αντνάν Τζασάρι, υπουργό Δικαιοσύνης της ΠΓΔΜ – σταματήσουν τον, διατεταγμένο από το κράτος, διωγμό του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη και όλη αυτή την αδικία ΤΩΡΑ!

Ας τους παροτρύνουμε να χρησιμοποιήσουν αμέσως όλα τα δυνατά μέσα, έτσι ώστε αυτό το έγκλημα να σταματήσει να διαπράττεται, μια για πάντα, ας υπογράψουμε, για να κάνουμε τις θρησκευτικές διώξεις Ιστορία. Φτάνει πια, οι καιροί αλλάζουν. «Δικαιοσύνη για όλους!»

Το κείμενο του ψηφίσματος

(Βρίσκεται στα αγγλικά κάτω από τον τίτλο “ΥΠΟΓΡΑΨΕ ΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ”)

Προς:
Αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (Joe Biden)

Αξιότιμο John F. Kerry, Γραμματέα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής

Εξοχότατους
Ban Ki-moon, Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ
Nikola Gruevski, Πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ
Dr Gjorge Ivanov, Πρόεδρο της ΠΓΔΜ
Pajo Avirovik, Μόνιμο Αντιπρόσωπο της ΠΓΔΜ στα Ηνωμένα Έθνη

Αξιότιμο Adnan Jashari, Υπουργό Δικαιοσύνης της ΠΓΔΜ

Εξοχότατοι,
Στον επίσημο ιστότοπο της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ (http://vlada.mk/node/299?language=en-gb) διαβάζουμε ότι ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Νίκολα Γκρουέφσκι «έχει ισχυρή πίστη στο Θεό και καθοδηγείται από το ιδεώδες της σταθερής και πραγματικά αφοσιωμένης εργασίας για την ευημερία και την ευμάρεια της χώρας του».

Σε ένα άρθρο στη σελίδα της μόνιμης αντιπροσωπείας της ΠΓΔΜ στον ιστότοπο του ΟΗΕ, με τίτλο «Επιστολές εκτίμησης από τον Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι-Μουν» και με ημερομηνία 24/08/2012 (http://www.missions.gov.mk/un-newyork/media-center/press-releases/letters-of-appreciation-from-the-united-nations-se/), διαβάζουμε ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών «υπογραμμίζει τις θετικές εντυπώσεις του από την επίσκεψη και συνομιλίες με ανώτερους αξιωματούχους της χώρας».

Ο Εξοχότατος Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, γνωρίζει για την επί πολύ καιρό εφαρμοζόμενη ολοκληρωτική τακτική του κράτους της ΠΓΔΜ, να προσπαθεί να ελέγξει την Εκκλησία με βάναυσες εκστρατείες εκφοβισμού και τρομοκρατίας;

Ξέρει ότι τα τελευταία δώδεκα χρόνια ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος και Μητροπολίτης Σκοπίων Ιωάννης (Γιόβαν Βρανίσκοφσκι), ο οποίος είναι ο παν-ορθόδοξα γνωστός και αναγνωρισμένος κανονικός Προκαθήμενος της αρχαίας Αρχιεπισκοπής της Aχρίδας, ήταν επτά φορές είτε φυλακισμένος είτε υπό κράτηση, για φανταστικές «εγκληματικές δραστηριότητες»;

Γνωρίζει ότι ο λόγος πίσω από αυτό τον κρατικό βασανισμό είναι ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης δεν ακολούθησε την, διατεταγμένη από το κράτος της ΠΓΔΜ, κατάργηση της «Συμφωνίας για την αποκατάσταση της εκκλησιαστικής Ενότητας», που υπεγράφη τον Μάιο του 2002 από τους εκπροσώπους της λεγόμενης «Μακεδονικής Εκκλησίας» και του Σερβικού Ορθόδοξου Πατριαρχείου, αλλά αντίθετα εισήλθε σε λειτουργική και κανονική ενότητα με το Σερβικό Πατριαρχείο και ως εκ τούτου με τις Ορθόδοξες εκκλησίες σε όλο τον κόσμο;

Γνωρίζει ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης και άλλα μέλη της Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής της Aχρίδας έχουν σε αρκετές περιπτώσεις υποστεί σωματικές επιθέσεις, και ότι οι ναοί που έχουν κατασκευάσει ή χρησιμοποιήσει έχουν καταστραφεί, όπως επιβεβαιώνει η έκθεση του Freedom House για την ΠΓΔΜ το 2006;

Γνωρίζει για τις απάνθρωπες συνθήκες κράτησης του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη –κλειδωμένος σε ένα κελί επί είκοσι τρεις ώρες ανά ημέρα, με μόνο μία ώρα για περπάτημα, με απαγόρευση επισκέψεων, ακόμη και από τη μητέρα και την αδελφή του, με απαγόρευση ανάγνωσης βιβλίων κλπ, με άρνηση αδειών εξόδου, του δικαιώματός του να λάβει Θεία Κοινωνία, ακόμα και να εξομολογηθεί – παρά το γεγονός ότι έχει διαβήτη και σοβαρά προβλήματα με τη σπονδυλική του στήλη;

Γνωρίζει ότι η Διεθνής Αμνηστία διαπίστωσε ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης είναι κρατούμενος συνείδησης;

Ή μήπως η σκληρή και συνεχής δίωξη του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη, κατά την οποία η αστυνομία δεν μπορεί ποτέ να εξακριβώσει την ταυτότητα των επιτιθέμενων εναντίον του, δείχνει «ισχυρή πίστη στο Θεό» και «καθοδήγηση από το ιδανικό της σταθερής και πραγματικά αφοσιωμένης εργασίας για την ευημερία και την ευμάρεια της χώρας τους» εκ μέρους των διωκτών του; Τι άλλο χειρότερο θα διέπραττε η κυβέρνηση του κ. Grueski κατά των πολιτών της, αν αυτός δεν ήταν ο πιστός Χριστιανός που ισχυρίζεται ότι είναι;

Εμείς, οι υπογράφοντες, δεν μπορούμε να παραμείνουμε σιωπηλοί συνένοχοι σ’ αυτό το έγκλημα και απαιτούμε την άμεση απελευθέρωση του Αρχιεπισκόπου Αχρίδος Ιωάννη!

Ο ίδιος και το ποίμνιό του θα πρέπει να αφεθούν ήσυχοι, στην Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή της Αχρίδας θα πρέπει να δοθεί το δικαίωμα να εγγραφεί στα κρατικά μητρώα ως θρησκευτική κοινότητα και τα μέλη της θα πρέπει να πάρουν πίσω την κατασχεμένη περιουσία τους – χωρίς τον απαράδεκτο εκβιασμό, ότι η απελευθέρωση του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη προϋποθέτει εκείνος να εγκαταλείψει για πάντα την ΠΓΔΜ! Τέτοιοι εκβιασμοί δεν μπορούν να γίνουν ανεκτοί στον ελεύθερο κόσμο, όπου το κράτος της ΠΓΔΜ ισχυρίζεται ότι ανήκει! Επειδή τα λόγια είναι φτηνά, γιατί δεν μας δίνουν ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ των ισχυρισμών τους; Ας σταματήσουν τον, διατεταγμένο από το κράτος, διωγμό του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη και όλη αυτή την αδικία ΤΩΡΑ!
Παρακαλούμε τις εξοχότητές σας να χρησιμοποιήσουν αμέσως όλα τα δυνατά μέσα, έτσι ώστε αυτό το έγκλημα να σταματήσει να διαπράττεται, μια για πάντα, πριν από την άφιξη του νέου έτους. Κάντε τις θρησκευτικές διώξεις ιστορία. Φτάνει πια, οι καιροί αλλάζουν. «Δικαιοσύνη για όλους!»

Ψηφίστε εδώ! https://secure.avaaz.org/el/petition/Joe_Biden_John_Kerry_Ban_Kimoon_Nikola_Gruevski_Gjorge_Ivanov_Free_Archbishop_Jovan

Περί Ελληνισμού και Ορθοδοξίας & γενικότερα έθνους και θρησκείας

(Θέματα που προέκυψαν από ανταλλαγές απόψεων στην παλιά λίστα του ecclesia.gr. Οι θέσεις του συνομιλητή με πλάγια γράμματα.)

Οι θρησκευτικές πεποιθήσεις χαρακτηρίζουν τα άτομα, όχι τα έθνη. Τέτοια γενίκευση είναι είτε επιστημονική, στην καλύτερη περίπτωση, είτε έργο του διαβόλου στη χειρότερη.

Τα “φυσικά” και όχι “τεχνητά” έθνη (παράδειγμα τεχνητού έθνους είναι το αμερικανικό), μοιράζονται -ως προς την πλειοψηφία των ανθρώπων που τα αποτελούν – και μια θρησκεία. Ίσως να υπάρχουν κι άλλες θρησκευτικές προτιμήσεις κάποιων μειοψηφιών, αλλά δεν είναι αυτές που ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΝ το έθνος. Λέμε “οι Ορθόδοξοι Σέρβοι” κι ωστόσο μέσα στα δέκα
εκατομμύρια των Σέρβων υπάρχουν κάποιες χιλιάδες που είναι άθεοι ή Ινδουϊστές. Δεν είναι όμως αυτοί που δίνουν τη βασική σφραγίδα του έθνους.

Στον εθνικό πόλεμο του 1821, Μουσουλμάνοι, Τούρκοι και Αλβανοί πολέμησαν μαζί ενάντια στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Το Σύνταγμα της Τροιζήνας ήταν ένα κόλπο των τότε ξένων δυνάμεων.

Οι Αλβανοί που πολέμησαν τους Τούρκους είναι οι γνωστοί Ορθόδοξοι Αρβανίτες, οι οποίοι και εθνολογικά συγγενεύουν με τους Έλληνες (ειδικά οι Τόσκηδες), και όχι οι εξισλαμισμένοι Τουρκαλβανοί οι οποίοι, όχι μόνο συνεργάζονταν με τους Τούρκους, αλλά ήταν συχνά πιο σκληροί απέναντι στους Χριστιανούς. Οι Βλάχοι, οι Σέρβοι και γενικά όλοι οι Βαλκάνιοι που πολέμησαν με τους Έλληνες την Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν Ορθόδοξοι. Οι ελάχιστοι Μωαμεθανοί που κατά καιρούς πολέμησαν το Σουλτάνο, όπως ο Αλή πασάς, το έκαναν για ίδιον όφελος και χρησιμοποίησαν τους Έλληνες για τη δουλειά τους, ενώ όταν δεν τους χρειάζονταν τους εξόντωναν.

Το μόνο κόλπο των Μεγάλων Δυνάμεων που υπάρχει στα ελληνικά συντάγματα της επανάστασης, είναι ότι αναγνωρίζουν ως Έλληνες αυτούς που “πιστεύουν στο Χριστό” αλλά κατοικούν στην ελληνική επικράτεια, δηλ. τη μικρή περιοχή της τότε απελευθερωμένης Ελλάδας. Με το κόλπο αυτό αναχαιτίζουν τη βασική ιδέα της επανάστασης, που ήταν η ανασύσταση του “ρωμέικου”, της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Αυτή την ιδέα προπαγάνδιζαν οι Φαναριώτες, ο Ρήγας και οι Κολλυβάδες, αλλά σαμποτάριζαν όλες οι μεγάλες δυνάμεις. Οι Δυτικοί συμμερίζονταν την “αρχή των εθνοτήτων”, ότι κάθε γλωσσική ομάδα πρέπει να αποτελεί ξεχωριστή εθνότητα και κρατική οντότητα, ενώ το συνεκτικό στοιχείο της Ρωμαίικης ενότητας είναι το Ομόδοξον, η Ορθοδοξία, που συγκρατούσε όλες τις εθνότητες ενωμένες κάτω από τη σκέπη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Βάση αυτής της ρωμαίικης ιδέας είναι που λέει ο Ρήγας:

“Βούλγαροι κι Αρβανίτες, Αρμένοι και Ρωμηοί
(Έλληνες, γιατί “Ρωμηοί” ήταν και οι προαναφερόμενοι),
αράπηδες και άσπροι,
με μια κοινή ορμή,
για την ελευθερία να ζώσωμεν σπαθί”.

Ο Ρήγας καλεί ακόμα και τους Τούρκους να επαναστατήσουν, και το επιχείρημά του είναι ότι στο χριστιανικό κράτος – που λόγω της Γαλλικής επανάστασης το οραματίζεται ως πολυεθνική δημοκρατία, κι όχι ως πολυεθνική αυτοκρατορία που ήταν η Ρωμανία – και οι Μουσουλμάνοι θα ζούν κάτω από δικαιότερη διακυβέρνηση. Προσοχή όμως: καλεί τους επαναστατημένους Τούρκους να δώσουν όρκο “στο σταυρό”:

“Ελάτε μ’ ένα ζήλον σε τούτον τον καιρόν,
να κάμωμεν τον όρκον επάνω στον Σταυρόν”.

Και παρακάτω:

“Καί όσοι προσκυνήσουν (το υπό το Σταυρό καινούργιο κράτος) δεν είναι πλιο εχθροί,
αδέλφια μας θα γίνουν, ας είναι κι εθνικοί (δηλ. μη Χριστιανοί).
Μα όσοι θα τολμήσουν αντίκρυ να σταθούν (υποστηρίζοντας την κυριαρχία του μουσουλμανικού
κράτους του σουλτάνου),
εκείνοι, και δικοί μας αν είναι, ας χαθούν.”

Και να πώς τελειώνει ο Θούριος:

“νά σφάξωμεν τους λύκους, που τον ζυγόν βαστούν
και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν.
Στεριάς και του πελάγου να λάμψει ο Σταυρός,
κ’ εις την δικαιοσύνην να σκύψει ο εχθρός.
Ο κόσμος να γλυτώσει απ’ αυτήν την πληγήν,
κι ελεύθεροι να ζώμεν, αδέλφια, εις την γην!”

Ποιοι είναι οι Τούρκοι που ανταποκρίθηκαν στο υπό το Σταυρό κάλεσμα; Σχεδόν κανείς… εκτός από τον Πασβάνογλου. Οι υπόλοιποι, λόγω της θρησκείας τους, προτιμούσαν να ζουν σ’ ένα καταπιεστικό μουσουλμανικό κράτος. Ας μη διαχωρίζουμε λοιπόν τόσο εύκολα τη θρησκεία από το έθνος και φανταζόμαστε ότι κάποια σύμβολα μπορεί να είναι μόνο εθνικά.

Το ελληνικό έθνος είναι παλαιότερο, και εξ ορισμού ευρύτερο από την Ορθοδοξία.

Φυσικά και είναι παλαιότερο, αλλά με τη μορφή που είχε πριν συναντήσει το Χριστιανισμό.
Από τη στιγμή που συναντήθηκαν δεν ξεχωρίζονται πια – γι’ αυτό και η “αναβίωση” της αρχαίας θρησκείας και άλλα τέτοια δεν αντιπροσωπεύουν πια τον Ελληνισμό. Μάλλον σε ταινία με ζόμπι παραπέμπουν, μετά συγχωρήσεως. Οι μόνοι που κάπως ξεφεύγουν από τον κανόνα είναι οι Καλάς Καφίρ και παρόμοιες περιπτώσεις, οι οποίοι διατήρησαν την αρχαία θρησκεία γιατί παρέμεναν αποκομμένοι από το υπόλοιπους Έλληνες και δεν έμαθαν για τον Χριστό.
Όλοι οι υπόλοιποι που ήταν Χριστιανοί κι εξισλαμίστηκαν, έχασαν και τη σύνδεση με την ελληνική τους καταγωγή, όπως οι – Έλληνες – Πομάκοι, οι γνωστοί γενίτσαροι κτλ. Αντιθέτως οι Πόντιοι που κατέφυγαν στη Σοβιετική Ένωση και χρειάστηκε να διαλέξουν τι θα κρατούσαν, ελληνική γλώσσα ή Ορθόδοξη θρησκεία, διάλεξαν τη θρησκεία και παρέμειναν Έλληνες.